Kunnen katten trucjes leren? Mijn poging met de clicker
Jasper en Joy zijn meesters in het nietsdoen. Kan clickertraining mijn luie huistijgers veranderen in leergierige kunstjesartiesten? Ik heb het uitgeprobeerd.
16 uur slaap per dag? Wat voor mij als een droom klinkt, is voor mijn katten heel normaal. En als ze niet slapen, dommelen ze. Hoewel ze talloze speel- en klimmogelijkheden hebben, vraag ik me soms af of ze zich vervelen. Uiteindelijk missen binnenkatten met toegang tot een balkon veel prikkels waar buitenkatten dagelijks mee te maken krijgen. Daarom wil ik ze mentaal meer uitdagen.
Een goede manier hiervoor is clickertraining. Het houdt katten niet alleen bezig, maar zorgt ook voor afwisseling in het dagelijks leven. En passant kun je ze verschillende trucjes aanleren. Volgens clickerexpert Chris Gasser werkt dit bij bijna alle katten.
Hiervoor heb ik drie dingen nodig: snoepjes, een rustige plek en een klikgeluid. Dit geluid maak ik ofwel met mijn tong of met een klikkende clicker. Dat is een uiterst simpel apparaatje met een knop om te klikken en, bij sommige modellen, met een uitschuifbare staaf.
Bijna als een toverstaf. Dus: Time to let the magic happen.
1. Clicker en snack koppelen
Als eerste stap moeten mijn katten leren dat de clicker iets positiefs betekent. Hiervoor klik ik eerst alleen en geef ik direct een snoepje. Klik, snack, klik, snack, klik, snack... Chris adviseert om vijf snoepjes te geven, vijf minuten pauze te nemen en daarna nog eens vijf keer te belonen. En dat vijf keer per dag.
Dat lukt aardig. Zowel Jasper als Joy begrijpen het principe na bijna een week. Alleen ik vind het behoorlijk saai.
Maar ik merk: volhouden loont. Nooit lang, maar wel regelmatig.
2. De targetstick aanraken
Een paar dagen later waag ik de tweede stap. Ik schuif de staaf, de zogenaamde targetstick, uit. Een beetje voelt dit als toveren. Jasper en Joy moeten nu het rode balletje aan de punt van de staaf met hun neus aanraken. Bijvoorbeeld door op hun achterpoten te gaan staan. Pas dan volgt er een beloning.

Dat is al wat lastiger. Ik mag echt alleen klikken als ze het balletje met hun neus aanraken. Mijn timing moet dus heel precies zijn. Als ze met hun pootjes naar de staaf vissen, volgt er geen beloning. Anders versterk ik het verkeerde gedrag. Het duurt enkele weken voordat de oefening betrouwbaar lukt. Maar Harry Potter werd tenslotte ook niet van de ene op de andere dag een begenadigd magiër.
3. Naar plekken gaan
Er begint zich echter al een toverkracht te ontvouwen: ik begin er plezier in te krijgen. Ik ben gemotiveerd voor de derde stap. Nu probeer ik mijn katten met de uitgeschoven targetstick naar bepaalde plekken te bewegen. Hiervoor plaats ik de targetstick vlak voor hun neus en loods ze daarmee in een bepaalde richting. Zodra ik het doel heb bereikt, laat ik ze de targetstick aanraken en beloon ik ze.
Erg praktisch: na ongeveer een maand (met onderbrekingen, omdat ik niet consequent genoeg ben) krijg ik mijn katten zo ook in de reismand. En wel zonder dat ze spartelen en om zich heen slaan zoals gewoonlijk. Een tovermiddel is de clicker echter niet: het vergemakkelijkt situaties wel, maar angsten verdwijnen er niet volledig door. Jasper en Joy jammeren nog steeds zielig als we met de manden de woning verlaten.

Dit laat mijn langetermijntest zien
Na bijna een half jaar clickerervaring kan ik zeggen: het is de moeite waard. Joy is zo dol op de training dat ze komt aanrennen zodra ik de targetstick uitschuif. Jaspers interesse is afgenomen. Zou het aan de snacks liggen? Ik ga het eens met vleespasta proberen. Niet bij elke kat is dezelfde overtuigingskracht nodig.
De clicker daarentegen is een teleurstelling. Hij is zo goedkoop gemaakt dat alle onderdelen rammelen als ik ermee schud. De klikknop blijft steeds hangen. Zo is het me al meerdere keren gebeurd dat ik te laat klikte of dat de knop plotseling lossprong terwijl de katten nog niets hadden gepresteerd. Ik wil toch geen klikfraude plegen!
Helaas is er op Galaxus momenteel maar één enkel model met targetstick verkrijgbaar. En mijn zoektocht in dierenwinkels heeft uitgewezen: de meeste clickers komen waarschijnlijk van dezelfde fabrikant uit China. Een kwalitatief hoogwaardig model heb ik alleen bij een andere online gigant gevonden. Momenteel onderzoeken onze inkopers of we dat model in het assortiment kunnen opnemen. Tot die tijd behelp ik me met de goedkope variant.
Wat mij betreft: ik blijf clickeren. Volhouden is het belangrijkste, want na een langere pauze kunnen trucjes roesten en vallen de katten een paar leerstappen terug. Momenteel werk ik aan apporteren. Maar Joy knabbelt nog liever op de stoffen muis dan dat ze hem terugbrengt. Er is waarschijnlijk nog heeeel veel geduld nodig voordat het 'klik' zegt.
Heb jij ook al eens clickertraining gedaan met je dieren? Vertel erover in een reactie.
Conclusie
Goed idee, slechte uitvoering
Pro
- geïntegreerde targetstick
- handig
- Katten reageren op het klikgeluid
Contra
- slechte afwerking
Ik hou van alles met vier poten of wortels - vooral van mijn asielkatten Jasper en Joy en mijn verzameling vetplanten. Mijn favoriete bezigheden zijn rondsnuffelen met politiehonden en kattencoiffeurs op reportages of gevoelige verhalen laten opbloeien in tuinbrocki's en Japanse tuinen.














