Zo gedetailleerd heb je de Melkweg nog nooit gezien
De ESA heeft negen opnames van haar ruimtetelescoop samengevoegd tot één foto met een resolutie van 324 megapixels. Deze foto moet dienen als referentiebeeld voor de ontdekking van exoplaneten.
De ruimtetelescoop Euclid van de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA heeft de tot nu toe meest gedetailleerde foto van het centrum van de Melkweg gemaakt. De foto toont de «galactische bulge», het dichtbevolkte centrale gebied van onze Melkweg, in het zichtbare lichtspectrum. Er zijn meer dan 60 miljoen sterren op te zien. Deze gegevens zullen de zoektocht naar exoplaneten waarschijnlijk ingrijpend veranderen.
Bron: ESA
Euclid heeft op 23 maart 2025 zo’n 26 uur lang het galactische centrum gefotografeerd. Het resultaat is een mozaïek van negen afzonderlijke opnames. Elke opname toont een deel van de hemel dat groter is dan de volle maan. De uiteindelijke afbeelding is 18 000 × 18 000 pixels groot, oftewel zo’n 324 megapixels. Je vindt het hier in hoge resolutie.
Euclid is eigenlijk ontwikkeld om verre sterrenstelsels in kaart te brengen en zo donkere materie en donkere energie te onderzoeken. Zijn camera voor het zichtbare lichtspectrum heeft zo’n hoge resolutie dat hij in de drukke bulge afzonderlijke sterren kan onderscheiden. Volgens de ESA haalt de camera een scherpte die vergelijkbaar is met die van de Wide Field Camera van de Hubble-telescoop, maar bestrijkt hij per opname een 270 keer groter deel van de hemel.
Bron: ESA
Referentiefoto voor onderzoek naar exoplaneten
Deze combinatie van resolutie en beeldveld maakt de nieuwe foto bijzonder waardevol voor onderzoek naar exoplaneten. In het waargenomen gebied bevinden zich 51 bekende planetenstelsels. Exoplaneten kun je opsporen met een methode die het microlens-effect heet. Als een ster op de voorgrond voor een verder weg gelegen ster langs beweegt, werkt haar zwaartekracht als een kosmische loep en versterkt het licht van die ster. Als er een planeet in het stelsel zit, verandert de zwaartekracht daarvan het helderheidsprofiel heel lichtjes.
Om een compleet verloop van een microlensgebeurtenis vast te leggen, moeten sterren meer dan 20 dagen lang worden geobserveerd. Het 26-uur-venster van Euclid is daarvoor niet genoeg. De opname dient echter als referentiebeeld voor latere waarnemingen, waarbij de sterren elkaar overlappen. Onderzoekers kunnen zo de snelheid bepalen en daaruit de massa van eventuele planeten afleiden.
Samenwerking met de NASA
Euclid zal nauw samenwerken met de geplande NASA-ruimtetelescoop Nancy Grace Roman. Roman moet vanaf ten vroegste eind augustus 2026 duizenden nieuwe exoplaneten opsporen via microlensverschijnselen. Het gebied dat Roman in de gaten houdt, valt volledig binnen het waarnemingsgebied van Euclid. De nieuwe afbeelding werkt dus als een soort tijdstempel: wie met Roman een gebeurtenis ontdekt, kan die combineren met de referentie van Euclid en zo de meetnauwkeurigheid flink verbeteren.
Microlenzen zijn vooral geschikt voor koude planeten die ver buiten de baan cirkelen en die met andere zoekmethoden moeilijk te vinden zijn. In de afgelopen 20 jaar zijn met deze techniek via gewone telescopen bijna 300 exoplaneten ontdekt, allemaal in de buurt van het centrum van de Melkweg. De nieuwe gegevens van Euclid zouden dit aantal op de lange termijn enorm kunnen verhogen. En natuurlijk ziet de foto er ook gewoon prachtig uit.
Mijn vingerafdruk verandert vaak zo drastisch dat mijn MacBook hem niet meer herkent. De reden? Als ik me niet vastklamp aan een beeldscherm of camera, dan klamp ik me waarschijnlijk aan mijn vingertoppen vast aan een rotswand.
Van de nieuwe iPhone tot de wederopstanding van de mode uit de jaren 80. De redactie categoriseert.
Alles tonen
