Hoge pixeldichtheid vs. OLED – wat levert meer op?
10-11-2026
Vertaling: machinaal vertaald
Verschillende fabrikanten bieden sinds kort gamingmonitoren met een bijzonder hoge resolutie aan. Ze leveren weliswaar een scherper beeld, maar voor hetzelfde geld krijg je ook OLED. Ik maak de vergelijking.
OLED-monitoren worden steeds meer de standaard voor gaming. Dit jaar wagen LG en Samsung echter ook een sprong in een andere richting: gaming-monitoren met een hoge pixeldichtheid. Beide grote displayfabrikanten hebben apparaten met 5K- en 6K-resolutie op de markt gebracht. Ze zijn gebaseerd op lcd-technologie, omdat de OLED-productie nog geen panelen met zulke kleine pixels toelaat.
Ik zet twee apparaten van Samsung op tafel die ongeveer evenveel kosten. De Odyssey G80HS komt met een ips-paneel en een 6K-resolutie. De Odyssey OLED G80SH heeft een QD-OLED-paneel van de nieuwste generatie.
Op het ontwerp en de bediening van de specifieke schermen ga ik in deze vergelijking niet dieper in. De dingen zien eruit en voelen aan als elke andere Samsung-monitor van de laatste jaren: in orde, maar niet premium. Ik ben echter veel meer geïnteresseerd in de vraag of zo'n hoge resolutie zinvol is voor een gaming- of hybride monitor. En of de eventuele voordelen opwegen tegen de nadelen ten opzichte van OLED met een lagere pixeldichtheid.
De officiële specificaties van de fabrikant:
Scherpte ten koste van prestaties en reactietijd
«6K» betekent bij de Samsung Odyssey G80HS een resolutie van 6144 × 3456 pixels – 2,5 keer zoveel als bij 4K (3840 × 2160 pixels). Het verschil is niet alleen op papier groot, het vereist ook navenant meer rekenkracht als je games in de native resolutie van de monitor wilt spelen.
Daarvoor heb je bij AAA-titels een absoluut high-end systeem nodig dat bijna niemand meer kan betalen. De schuldigen zijn Samsung (ja, dezelfde Samsung die je een 6K-gaming-monitor wil verkopen), SK Hynix en Micron, die dankzij de AI-boom liever goud geld verdienen met HBM-geheugen dan RAM voor gewone stervelingen te produceren. Zakelijk gezien begrijpelijk, vanuit klantperspectief een brutale ironie.
Genadig genoeg beschikt de Odyssey G80HS over de zogenaamde Dual Mode: ik kan met één druk op de knop de resolutie verlagen van 6K naar 3K (3072 × 1728 pixels). Dan worden vier pixels samengevoegd tot één en kom ik uit op een beeldkwaliteit die tussen 1440p (QHD) en 2160p (4K) ligt. Cool. Zo ben ik minder ver dan wanneer ik vanaf het begin een 4K-monitor had gekocht.
Zijn voordeel speelt de Odyssey G80HS pas uit in de hybride modus. Buiten games om kan ik probleemloos de volledige resolutie gebruiken en krijg ik zo een superieure pixeldichtheid van 224 pixels per inch (ppi). De Odyssey OLED G80SH komt met zijn 4K-resolutie slechts op 138 ppi. Dat is bij een korte kijkafstand met name merkbaar bij tekst, die op de 6K-monitor scherper oogt. Zodra ik echter mijn normale afstand van een meter inneem, valt het verschil me nauwelijks meer op, zelfs niet als ik beide apparaten naast elkaar gebruik.
Omdat ook Apple de pixeldichtheid van 224 ppi gebruikt, is Samsungs 6K-monitor goed geschikt voor gebruik onder macOS. Ik kan de resolutie precies met een factor 2 schalen en krijg daarmee een prettig grote interface. Theoretisch is deze wiskundig eenvoudige omrekening een voordeel, omdat daarbij geen artefacten ontstaan en het nauwelijks rekenkracht vereist. In de praktijk is dat tegenwoordig irrelevant. Bovendien geeft Samsung uitgerekend de Odyssey G80HS geen USB-C-aansluiting, waar Mac-gebruikers wel om vragen. De Odyssey OLED G80SH daarentegen wel.
Terwijl het 6K-scherm bij statische beelden scherper is dan zijn OLED-concurrent, draaien de rollen om bij bewegingen. De beeldfrequentie van het ips-paneel bedraagt weliswaar een respectabele 165 Hertz (die van de OLED 240 Hertz). Maar de pixelreactietijd is aanzienlijk langer. Ik heb daar geen meetapparaat voor, "Monitors Unboxed" komt uit op gemiddeld 7,42 milliseconden. Dat betekent meer ghosting-effecten bij snelle bewegingen dan bij OLED, waar pixels vrijwel direct reageren (0,3 milliseconden grijs-naar-grijs). In vergelijking met andere monitoren met een hoge pixeldichtheid, die vaak slechts 60 Hertz bieden, presteert de Odyssey G80HS echter uitstekend.
Lcd met nadelen wat betreft beeldkwaliteit
Een groot voordeel van lcd-monitoren is de hoge helderheid over het volledige scherm. Ook de Samsung Odyssey G80HS (409 nits) verslaat hier zijn OLED-broer (325 nits). Het verschil bedraagt dankzij het QD-OLED-paneel van de nieuwste generatie echter slechts 84 nits. Onder de streep is beide voor mij voldoende – zelfs in een lichte kamer.
Bij HDR-content loopt het OLED-model bovendien uit op de 6K-monitor. Het bereikt bij 2 procent APL meer dan 1000 nits, bij 10 procent nog steeds 570 nits. Bij de lcd blijft het ongeacht de APL op 422 nits. Als gevolg daarvan zien games in HDR er op de Odyssey OLED G80SH aanzienlijk indrukwekkender uit.
Daarvoor zorgt ook de betere zwartwaarde bij OLED. Terwijl bij deze de contrastwaarde naar oneindig neigt, meet ik bij de lcd een verhouding van 1:1652. Dat is goed voor led-achtergrondverlichting zonder local dimming. Maar wie eenmaal gewend is aan het perfecte OLED-zwart en de messcherpe afgrenzingen van licht naar donker, ergert zich aan het minder sprankelende beeld en blooming-effecten – een halo rond lichte objecten op een donkere achtergrond.
Ook wat betreft kleuren is de Odyssey OLED G80SH superieur. Hij dekt meer van de DCI-P3-kleurruimte af dan de lcd en treft de kleuren af fabriek ook iets nauwkeuriger. Dankzij een zeer goede dekking van AdobeRGB is hij zelfs geschikt voor beeldbewerking in de prepress.
- sRGB: G80HS 99,4 % / G80SH 99,4 % (goed = 100 %) – de standaardkleurruimte voor digitale content. De meeste SDR-afbeeldingen en video's zijn afgestemd op sRGB.
- DCI-P3: G80HS 94,3 % / G80SH 98,5 % (goed = >90 %) – de standaardkleurruimte voor HDR-content, bijvoorbeeld in HDR10 of Dolby Vision.
- Adobe RGB: G80HS 88,7 % / G80SH 97 % (goed = >90 %) – een belangrijke kleurruimte voor het bewerken van afbeeldingen die bestemd zijn voor drukwerk.
Voor kleurkritisch werk zouden beide monitoren een kalibratie nodig hebben. Met name de witbalans laat af fabriek te wensen over: de Odyssey OLED G80SH heeft een groene zweem, de Odyssey G80HS is te koel. De helderheidsgradaties kloppen redelijk, vooral in de HDR-modus verlopen de EOTF-curves bij beide apparaten prettig dicht bij de streefwaarde.
Wat me in het dagelijks gebruik het duidelijkst negatief opvalt, is de slechte kijkhoekstabiliteit van de lcd. Een witte pagina wordt naar de hoeken toe lichtgrijs, contrasten bleken uit. Dat gebeurt bij de OLED niet. Hier blijft de beeldkwaliteit ook bij een schuine kijkhoek constant. Voor mij is dat alleen al een doorslaggevend criterium.
Conclusie: OLED is de betere keuze
Is een 6K-resolutie bij een gaming-monitor zinvol? Niet echt. Daarvoor moet mijn bak 2,5 keer zoveel pixels berekenen als voor 4K. De daarvoor benodigde componenten kan in het huidige marktklimaat bijna niemand meer betalen (bedankt, Samsung). Dankzij Dual Mode kan ik de resolutie bij de Odyssey G80HS weliswaar verlagen naar 3K, maar dan heb ik niets meer aan het unieke verkoopargument van het product.
Bovendien vervagen snelle bewegingen op het ips-paneel meer dan bij OLED. Ook de zwartwaarde, de kleurnauwkeurigheid, de HDR-piekhelderheid en vooral de kijkhoekstabiliteit zijn allemaal slechter. Deze nadelen wat betreft beeldkwaliteit kan ook de iets hogere SDR-helderheid niet compenseren.
Enkel in de hybride modus kan ik het lcd-paneel met hoge pixeldichtheid wel waarderen. Ik hoef ook bij statische beeldinhoud niet bang te zijn voor inbranden. En tekst is zelfs van korte afstand haarscherp. Zodra ik mijn kijkafstand echter vergroot naar een ergonomisch gezonde maat, herken ik het verschil met de lagere pixeldichtheid van de Odyssey OLED G80SH vrijwel niet meer. Onder de streep zou ik daarom in elk geval het OLED-model verkiezen, dat momenteel ook nog eens 200 frank minder kost.
Samuel Buchmann
Senior Editor
Samuel.Buchmann@digitecgalaxus.chMijn vingerafdruk verandert vaak zo drastisch dat mijn MacBook hem niet meer herkent. De reden? Als ik me niet vastklamp aan een beeldscherm of camera, dan klamp ik me waarschijnlijk aan mijn vingertoppen vast aan een rotswand.
Gids
Praktische oplossingen voor alledaagse vragen over technologie, huishoudelijke trucjes en nog veel meer.
Alles tonenDeze artikelen kunnen je ook interesseren
Toon alle
Deze artikelen kunnen je ook interesseren
2 opmerkingen
later