Lekker eigenzinnig: slow designer Clément Boutillon ontwerpt extra langzaam
De Franse ontwerper Clément Boutillon volgt de slow design-benadering en ontwerpt bewust langzamer voor een verandering van waarden in de samenleving.
In de marketing van kleding of meubels valt vaak de term «tijdloos». Maar hoe bestendig kan iets zijn dat slechts voor één seizoen is ontwikkeld? Of dat een jaar later al niet meer tot de collectie behoort?
Clément Boutillon gelooft dat er meer dan woorden nodig zijn om iets tijdloos te ontwerpen. Hij was tien jaar lang productontwerper voordat hij zichzelf het keramiekambacht aanleerde en zijn eigen atelier oprichtte.
Naast parfums, cosmetica en sterke dranken implementeerde de Fransman tijdens zijn tijd bij het bureau Servaire & Co nieuwe zakelijke concepten in de detailhandel voor merken als Diptyque en werkte hij als hoofdontwerper van Kossi Aguessy Studio. Op een gegeven moment wilde hij echter onafhankelijker zijn om zich bewust te kunnen bezighouden met de materiaalkeuze en de productie. Een aanpak waarmee hij de principes van de Slow Design-beweging volgt, die de wegwerpcultuur tegengaat met een holistische ontwerpbenadering.
«Candle on stand» is de naam van het ontwerp waar Clémen in zijn atelier vier jaar lang aan heeft geschaafd. Best lang. En een nogal onspectaculaire naam voor zo'n zorgvuldig vormgegeven object, dat bestaat uit een handgemaakte bijen- en sojawas-kaars en de bijbehorende standaard. Voor die laatste ontwikkelde hij ook zijn eigen gietproces. Een proces dat 3D-technologie combineert met klassiek vakmanschap en hem in staat stelt om bijzondere dingen te maken: «De kandelaar moest lijken op een vrijdragende trap en alle druppels van de kaars erin opvangen», vertelt Clément. «De kaars is geparfumeerd met etherische oliën, verspreidt een geur van bijen- en sojawas en is handgemaakt in de Franse stad Nevers.»
Maatwerkoplossingen
De industriële productie van kunststof gietvormen voor zijn eerste prototypes, waaronder «Candle on stand», vond de ontwerper destijds te duur. En elke stap met de hand doen ook. Daarom zocht hij naar manieren om de productie van zijn aardewerkobjecten goedkoper te maken. Hij begon zijn tekeningen te digitaliseren en een zogenaamd «moederstuk» van maïszetmeel in 3D te printen. Dit gebruikte hij voor het handmatig maken van een kernloze gipsmal, die uit meerdere onderdelen met verschillende scheidingsvlakken bestaat. «Het 3D-printen stelt me in staat om nauwkeuriger te zijn,» zegt Clément. «Onregelmatige kwallenvormen zoals die van mijn vaas «La Méduse» zouden zonder dat helemaal niet mogelijk zijn.» Voor het gieten van de sliblaag had hij zeven gipsmallen nodig. Een conventionele vaas heeft in vergelijking daarmee slechts een «tweedelige mal met één scheidingsvlak» nodig.
Onderscheidend karakter
Dat de autodidact 3D-printen inzet en een maatwerkoplossing zoals deze heeft gevonden, komt overeen met de Slow Design-eigenschappen. Maar ook het feit dat hij zijn keramische objecten een onmiskenbaar uiterlijk geeft, is een belangrijk onderdeel van de ontwerpbenadering. «Ik werk vooral aan de vorm en functie van de dingen in plaats van aan het decor, om tijdloze ontwerpen te maken». Door het door hem gekozen semitransparante glazuur krijgen alle objecten vanzelf een delicaat patroon. Het laat de kleur van het aardewerk hier en daar doorschemeren. Het onregelmatige daaraan maakt ze tegelijkertijd ook uniek.
Of het nu kwallen, helikopters of schepen zijn – als ik zo met Clément praat, klinken zijn inspiratiebronnen eigenlijk heel concreet. In de weinige gevallen zijn ze echter op het eerste gezicht herkenbaar. Een mooie uitzondering is de eierdop «Coquetier Marquise», die duidelijk doet denken aan «Pompadour»-champagneglazen. «Het eten van een zachtgekookt ei is een kostbaar moment voor mij. Die waarde wilde ik vertalen naar een chique eierdop.»
Eco-efficiënte denkwijze
Als Slow Designer is voor Clément ook een bewuste omgang met hulpbronnen belangrijk. Hij gebruikt wind- in plaats van gasenergie, vermijdt plastic in het hele ontwerpproces en voorkomt elk afval. Eigenlijk wilde de ontwerper alleen op de kleuren zwart en wit inzetten. Maar om de witte objecten met gebreken te kunnen behouden, begon hij te experimenteren en ontwikkelde hij het grijze glazuur genaamd «Glacier-Finish». Net als de kandelaar «Bougeoir Canyon» is het geïnspireerd op bergen en gletsjers – of preciezer gezegd een groot hooggebergte, waarvan het patroon weliswaar tijdloos is, maar dat door de klimaatverandering dreigt te verdwijnen. Een reden te meer voor de Fransman om zijn ontwerpprocessen te vertragen en hulpbronnen te besparen. «Ik wil niet dat mijn designobjecten een voorbijgaande trend zijn, maar generaties overleven. Daarom neem ik de tijd om stukken te ontwerpen en bezwijk ik niet onder de druk om alleen maar te willen verkopen.»
Wat zijn dat voor mensen die constant op zoek zijn naar betere ontwerpoplossingen? Die een nieuwe stoel of tafel ontwerpen, hoewel die er al duizenden keren zijn? Hier vind je enkele reeds gepubliceerde bijdragen die je dergelijke mensen en hun leidmotieven voorstellen. Volg mij om de volgende bijdrage op de radar te hebben.
Als een cheerleader vier ik goed design en breng ik je alles bij wat met meubels en interieur te maken heeft. Regelmatig cureer ik eenvoudige maar verfijnde interior-ontdekkingen, spoor ik trends op en interview ik creatieve geesten over hun werk.
Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.
Alles tonen
