
Westmark 6 drinkrietjes glas + reinigingsborstel, ø 8 x 200 mm
6x

Ze zouden voor meer duurzaamheid moeten zorgen, maar in plaats daarvan geven ze schadelijke stoffen af aan je drankje: waarom papieren rietjes terecht omstreden zijn en welke alternatieven er zijn.
Dat drankjes vaak vreemd kartonachtig smaken als je ze door een papieren rietje drinkt, is inmiddels niets nieuws meer. In de EU ontkom je er nauwelijks nog aan, die papieren rietjes die in het glas binnen enkele minuten veranderen in slappe kartonnen slangen. In Zwitserland zijn alternatieven van plastic nog toegestaan. Toch zijn veel fabrikanten, bars en restaurants overgestapt van plastic op papier.
Voor het milieu. Op zich heel lovenswaardig. Dat het plaatje bij een ander – zij het plasticvrij – wegwerpartikel nauwelijks kan kloppen, is inmiddels echter ook voor velen duidelijk geworden.
Maar loont het misschien tenminste voor de gezondheid? Waarschijnlijk niet. Want: om te voorkomen dat het papieren rietje bij de eerste aanraking met een drankje direct in papier-maché verandert, zijn er zogenaamde natvastheidmiddelen aan de rietjes toegevoegd. Bij de productie daarvan ontstaan als bijproduct chloorpropanolen – een groep stoffen die mogelijk kankerverwekkend is en die laboratoria al jaren steeds weer in papieren rietjes vinden. Bovendien werden in verschillende onderzoeken PFAS in de rietjes ontdekt. Deze duurzame fluorchemicaliën breken in het milieu praktisch niet af en kunnen zich in het lichaam ophopen.
Öko-Test heeft de zaak nader bekeken en 20 papieren rietjes in het laboratorium laten testen. Het resultaat: chloorpropanolen zijn in vergelijking met eerdere onderzoeken zeldzamer geworden. Daar staat tegenover dat bij afzonderlijke producten PFAS en te hoge waarden van het conserveermiddel benzisothiazolinon werden gevonden.
Of de kartonachtige smaak daadwerkelijk met deze schadelijke stoffen te maken heeft, is onduidelijk. Vast staat alleen dat bij de geteste rietjes beide problemen vaak samen voorkwamen: vreemde smaak en te hoge chloorpropanolwaarden.
Een reden voor paniek zien de Duitse autoriteiten daarom echter niet. Zelfs bij rietjes die de richtwaarden overschrijden, bevestigen zowel het Beierse Staatsbureau voor Gezondheid en Voedselveiligheid als het Federale Instituut voor Risicobeoordeling dat er geen direct gevaar bestaat.
Doorslaggevend is namelijk de dosis over de tijd: bij een frisdrankje in een café zit je naar alle waarschijnlijkheid ver onder de relevante hoeveelheid. Kritiek wordt het pas bij regelmatig, intensief gebruik – vooral bij kinderen, die vanwege hun lagere lichaamsgewicht sneller de grens bereiken. Tot een heel vergelijkbaar resultaat kwam ook het Kantonaal Laboratorium van St. Gallen. Bij eigen tests van papieren rietjes overschreed meer dan de helft van de monsters dezelfde richtwaarde. Dat er steeds weer belaste rietjes opduiken, komt ook doordat er in Zwitserland en de EU geen wettelijk geregelde grenswaarden voor zijn. Voor plastic verpakkingen wel, maar niet voor producten van papier en karton.
Het naleven van de richtwaarden is namelijk wel degelijk haalbaar. Bij een onderzoek van het Duitse Federale Bureau voor Consumentenbescherming en Voedselveiligheid bleef ongeveer de helft van de 32 geteste rietjes onopvallend. Het probleem ligt dus niet aan het materiaal zelf, maar aan hoe zorgvuldig individuele fabrikanten hun natvastheidmiddelen doseren. Een betrouwbare truc om belaste rietjes te herkennen, is er helaas niet. Noch aan de verpakking, noch aan het uiterlijk is te zien of de relevante voorschriften zijn nageleefd.
Daarom is de beste oplossing uiteindelijk om het wegwerpproduct papieren rietje simpelweg weg te laten. Zo belast je noch het milieu, noch je gezondheid. Maar als je niet zonder rietje wilt, zijn er ook schadelijke stoffen-vrije en tegelijkertijd smaakneutrale alternatieven van glas of roestvrij staal. Doorzichtige rietjes van glas hebben het voordeel dat je in één oogopslag ziet of het rietje echt goed schoon is gespoeld. Bij roestvrij staal voorkomt het gladde, harde oppervlak krassen en inkepingen waarin ziektekiemen zich zouden kunnen nestelen. Belangrijk bij beide varianten: grondig reinigen, zodat er in de buis geen resten of ziektekiemen ophopen.

Westmark 6 drinkrietjes glas + reinigingsborstel, ø 8 x 200 mm
6x


Wetenschapsredacteur en bioloog. Ik hou van dieren en ben gefascineerd door planten, hun mogelijkheden en alles wat je ermee kunt doen. Daarom is mijn favoriete plek altijd buiten - ergens in de natuur, het liefst in mijn wilde tuin.
Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.
Alles tonen