Socialemediaverbod voor jongeren: dit zijn de plannen van Europese landen
Jongeren zitten bijna vier uur per dag online. Steeds meer landen zijn van plan leeftijdsgrens of verboden voor sociale media in te voeren. Van Zwitserland tot Groot-Brittannië: wie voert dit door en hoe – en wat levert het op?
Instagram, TikTok of Snapchat vragen dagelijks meerdere uren aandacht – niet alleen, maar vaak wel van kinderen en jongeren. Volgens het Duitse JIM-onderzoek is dat gemiddeld 224 minuten per dag, oftewel bijna vier uur.
Tegelijkertijd groeit in delen van de wereld de opvatting dat het gebruik ervan voor jongeren problematisch kan zijn. Of het nu gaat om de geestelijke gezondheid – waarbij dit effect omstreden is –, de maatschappelijke druk of de verslavende factor, onder andere veroorzaakt door algoritmen bij korte video’s.
Deze factoren zorgen ervoor dat politici in verschillende landen over de hele wereld maatregelen willen nemen. Van gereguleerde toegang tot een verbod op sociale media voor jongeren. Welk land heeft wat op de planning staan? Een overzicht.
Australië: de pionier met een landelijk verbod
Bron: Shutterstock
Australië heeft het verbod al ingevoerd. Sinds 19 oktober 2025 mogen mensen onder de 16 jaar zich niet meer aanmelden bij grote sociale mediaplatforms. Aanbieders moeten leeftijdsverificatie invoeren en hier actief op toezien. Technisch gezien gebruiken veel diensten hiervoor identificatieprocedures waarbij bijvoorbeeld identiteitsdocumenten of biometrische gegevens moeten worden geüpload. Deze systemen zijn duur, ingewikkeld en foutgevoelig. Bovendien krijgen ze op veel plekken kritiek vanwege de kwetsbaarheid op het gebied van gegevensbescherming. Uit eerste analyses blijkt dat de dagelijkse gebruikstijd bij jongeren onder de 16 licht daalt. Tegelijkertijd melden jonge gebruikers dat dat velen een verkeerde leeftijd opgeven, VPN’s gebruiken of via alternatieve apps inloggen. Scholen zien dat je tijdens de les minder vaak bereikbaar bent, maar dat er buiten de officiële platforms om meer via Messenger wordt gebruikt.
Frankrijk: plannen voor een wettelijk verbod voor jongeren onder de 15 jaar
Bron: Shutterstock
Frankrijk is van plan om het gebruik van sociale media voor jongeren onder de 15 te verbieden. Het parlement heeft de bijbehorende wetten aangenomen, waarbij platforms verplicht moeten worden om een leeftijdsverificatie technisch mogelijk te maken. De uitdaging daarbij: hoe kun je betrouwbaar controleren of een kind echt 15 is, zonder persoonlijke gegevens te verzamelen? Want het verzamelen van deze gegevens bij minderjarige gebruikers is volgens de in de hele EU geldende Digital Services Act (DSA) heel streng geregeld. Bovendien is een nationaal verbod mogelijk in strijd met het EU-recht, dat diensten binnen de interne markt harmoniseert – ook geregeld in de DSA.
Frankrijk werkt aan technische richtlijnen, maar heeft nog geen werkende controlemechanismen opgezet. Om het gebruik van sociale media nog verder aan banden te leggen, is Frankrijk van plan de al bestaande mobieltjesverbod op basisscholen en middelbare scholen uit te breiden naar gymnasia.
Duitsland: De wil is er
Bron: Shutterstock
In Duitsland is het debat over een verbod op sociale media voor kinderen in 2026 flink in een stroomversnelling gekomen. Het laatste hoogtepunt was het CDU-partijcongres half februari. De afgevaardigden vinden dat kinderen onder de 14 geen toegang mogen krijgen tot platforms als TikTok of Instagram. Voor 14- tot 16-jarigen voorzien ze een soort «jeugdmodus» – zonder gepersonaliseerde feeds, zonder automatische doorsturing van content, met strengere standaardinstellingen. CDU-secretaris-generaal Carsten Linnemann zet zich voor dit thema in, en bondskanselier Friedrich Merz steunt deze koers. De SPD heeft in een standpuntnota soortgelijke eisen geformuleerd en heeft het ook het over een leeftijdsgrens en speciale jeugdversies.
Daarmee is het debat in fase twee beland: van partijbesluit naar mogelijke wetgeving. Maar er is niet overal overeenstemming. Binnen de coalitie liggen de accenten verschillend, bovendien wijzen wijzen andere spelers op hun bevoegdheid op het gebied van de bescherming van jongeren in de media. Net als in Frankrijk blijft enerzijds de vraag bestaan naar een technisch haalbare leeftijdscontrole die geen problemen met gegevensbescherming oplevert. Anderzijds zijn er de genoemde conflicten met de overkoepelende EU-wetgeving. Een commissie van deskundigen moet hierover in de zomer concrete voorstellen indienen. Fase drie zou een wetsontwerp zijn. De Duitse regering is van plan om op basis van de aanbevelingen een wet op te stellen. Deze moet eerst door het kabinet, daarna door de Bondsdag en de Bondsraad worden goedgekeurd. Tegelijkertijd lopen er gesprekken met de deelstaten en platformbeheerders.
Spanje: EU-conforme regelgeving gepland
Bron: Shutterstock
De Spaanse regering wil ook sociale media voor minderjarigen reguleren, streeft naar een leeftijdsgrens van 16 jaar en wil een «pakket voor jeugdbescherming» opstellen. Concrete wetsontwerpen moeten nog komen. María González Veracruz, staatssecretaris voor Digitalisering en Kunstmatige Intelligentie in Spanje, legt uit dat dit nodig is om «veilige digitale omgevingen» te creëren. Tegelijkertijd benadrukte ze de investeringen van de Spaanse regering in digitaal onderwijs en infrastructuur, en in het bijbrengen van digitale vaardigheden aan scholieren.
Spaanse autoriteiten onderzoeken hoe technische oplossingen voor leeftijdsverificatie in de hele EU zouden kunnen werken. Het doel is om een uniforme Europese uitvoering te testen voordat er nationale verboden worden ingevoerd. Hoe dit technisch precies in zijn werk gaat, is nog niet helemaal duidelijk. Maar één ding is zeker: de bevolking staat erachter. Volgens persbureau Reuters is 82 procent van de Spaanse bevolking voorstander van regelgeving.
EU-wetgeving als structurele hindernis
Los van nationale initiatieven speelt de EU-wetgeving een rol. De Digital Services Act en andere regelgeving leggen nu al verplichtingen op aan online diensten, bijvoorbeeld op het gebied van illegale inhoud, reclame en de bescherming van minderjarigen. Critici van nationale regelgeving wijzen bovendien op reeds bestaande initiatieven in het Europees Parlement, die ook een minimumleeftijd voor sociale media overwegen. Voorstanders van nationale oplossingen stellen daarentegen dat strikte Europese leeftijdsgrenzen in strijd zijn met het land-van-herkomst-beginsel en het vrijheid van dienstverlening in de interne markt in strijd zijn. Bovendien kunnen platforms met een EU-brede wet nationale leeftijdsbeperkingen op onwettige wijze omzeilen. Bijvoorbeeld als een land een lagere of hogere minimumleeftijd vaststelt dan de EU. Een uitspraak van het Europees Hof van Justitie laat tot nu toe op zich wachten.
Albanië: Nationale regelgeving buiten het EU-kader
Bron: Shutterstock
Albanië loopt voor op de EU, maar gaat nu weer de andere kant op. Het Zuidoost-Europese land heeft eind 2024 een algemeen verbod van een jaar afgekondigd op het videoplatform TikTok. Dit nadat een 14-jarige tijdens een ruzie was neergestoken. Een ruzie die ontstond door wederzijdse provocaties op TikTok. Premier Edi Rama kondigde op 21 december 2024 aan dat TikTok vanaf begin 2025 voor minstens een jaar wordt geblokkeerd om kinderen en jongeren te beschermen tegen schadelijke inhoud en om begeleidende educatieve programma’s te starten. Op 13 maart 2025 vaardigde de Albanese Electronic and Postal Communications Authority (AKEP) samen met de National Cybersecurity Authority (AKSK) bevelen uit aan internetproviders om het platform technisch te blokkeren.
Critici waarschuwden in een open brief voor censuur en beperking van de vrijheid van meningsuiting en informatie, vooral in de aanloop naar de parlementsverkiezingen in mei 2025. Ondanks het officiële verbod werd de blokkering op veel plekken omzeild en op 6 februari 2026 weer opgeheven. Volgens berichten in de media werken de autoriteiten echter nog steeds aan filtermaatregelen voor jonge gebruikers.
Verenigd Koninkrijk: «Geen enkel platform blijft gespaard»
Bron: Shutterstock
De Britse regering onder premier Keir Starmer wil de onlineveiligheid voor kinderen en jongeren flink verbeteren en overweegt een verbod op sociale media voor jongeren onder de 16. Daarvoor moet de bestaande Online Safety Act 2023 verder worden uitgewerkt en aangevuld met nieuwe wettelijke bevoegdheden. Er staat een openbare raadpleging van drie maanden op de planning vanaf maart 2026, waarin leeftijdsgrenzen voor sociale netwerken, leeftijdsverificatie, een tijdslimiet voor «doomscrolling» en een verbod op het gebruik van VPN’s door kinderen aan de orde komen. De regering wil ook AI-chatbots, zoals bijvoorbeeld xAI’s Grok, strikt in de regelgeving opnemen, nadat deze werden gebruikt om problematische inhoud te maken.
In januari 2026 stemde het House of Lords in met een motie over een mogelijke beperking voor jongeren onder de 16 jaar. Starmer benadrukt dat er nog geen definitief besluit is genomen over een volledig verbod, maar dat dit wel een mogelijkheid blijft. Tegelijkertijd eist hij strengere verplichtingen voor onlineplatforms om minderjarigen te beschermen.
Zwitserland: «We houden» in de gaten
Bron: Florian Bodoky
In Zwitserland volgt de Bondsraad een gematigde koers. Er wordt hier gediscussieerd over leeftijdsbeperkingen en verboden op sociale media voor kinderen en jongeren, maar er is geen wettelijk verbod op nationaal niveau. Bondsraadslid Elisabeth Baume-Schneider (SP) verklaarde in december 2025 echter dat ze openstaat voor een verbod op sociale media voor kinderen openstaat en kondigde ze een grondig onderzoek aan.
Daarmee slaat ze op sommige plekken open deuren in: Zo is er een petitie die eist dat sociale-mediaplatforms ontoegankelijk worden gemaakt voor jongeren onder de 16 jaar. Meer dan 60.000 handtekeningen steunden dit verzoek.
De voorzitter van de Vereniging van Schoolhoofden van Zwitserland (VSLCH), Thomas Minder, sluit zich hierbij aan. Hij eiste in oktober 2025 een verbod voor jongeren. Ook een parlementair postulaat vraagt om te kijken of TikTok voor jongeren verboden moet worden. Daarentegen sprak de Federale Commissie voor Kinder- en Jeugdzaken (EKKJ) zich in november 2025 tegen algemene verboden en pleitte voor regulering, preventie en mediageletterdheid.
Ondertussen is de «federale wet inzake communicatieplatforms en zoekmachines» (KomPG) in de maak. De raadpleging over het wetsontwerp is half februari afgelopen. Dit ontwerp gaat echter over de regulering van vooral grote platforms in het algemeen, zonder specifiek in te gaan op het «aspect voor kinderen en jongeren». Het is meer gebaseerd op de Digital Services Act van de EU.
In de discussies over verboden en regelgeving komt het thema leeftijds- en identiteitscontrole vaak ter sprake. Critici maken zich zorgen over de gegevensbescherming als zo’n verplichting zou worden ingevoerd. De aanstaande invoering van de e-ID kan die zorgen niet helemaal wegnemen. Het deels ontbrekende vertrouwen in de beveiliging van de e-ID zal na de recente bekendmaking van de beveiligingsproblemen waarschijnlijk nog verder toenemen.
Sinds ik ontdekt heb hoe ik beide telefoonkanalen op de ISDN kaart kan activeren voor meer bandbreedte, ben ik aan het knutselen met digitale netwerken. Ik knutsel al met analoge netwerken sinds ik kan praten. Winterthur door keuze met een rood-blauw hart. En koffie - voor, na, tussendoor en tijdens.
Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.
Alles tonen
