«Backrooms»: Een 4chan-bericht is een A24-film geworden – en het internet gaat helemaal uit zijn dak
Er is ergens op internet een foto te vinden: linoleumvloer, geel behang, tl-buizen. Geen mens te bekennen, geen uitgang. Wie het kent, weet het: dit is geen foto. Dit is een gevoel. ‘Backrooms’ legt het angstaanjagend goed vast.
Geen zorgen, geen spoilers: in mijn filmrecensie van «Backrooms» kom je niet meer te weten dan wat er al bekend is en in de trailer te zien is. De film draait vanaf 18 juni in de bioscoop in Zwitserland.
De trailer van «Backrooms» bracht bij mij een flashback teweeg. Een herinnering aan een droom die me als kind voortdurend achtervolgde: ik, helemaal alleen in het vervallen waterpark «Alpamare», omringd door talloze waterglijbanen en nergens een uitgang te bekennen. Hoe verder ik zocht, hoe dieper ik verdwaalde in het doolhof van waterglijbanen. Ik werd geschrokken wakker. Maar op een bepaalde manier ook nostalgisch. Alsof er een sombere sfeer over een geliefde plek hing.
Een soortgelijk gevoel had waarschijnlijk ook dat anonieme 4chan-lid dat in mei 2019 met een foto van een leegstaand gebouw anderen opriep om hun eigen foto’s te posten die op de een of andere manier «off» overkwamen. Zo kwam de Backrooms-hype op gang.
Bron: 4chan
Sindsdien overspoelen mensen het internet met foto’s en animaties van winkelcentra ’s nachts, lege parkeergarages of kale gangen die tegelijkertijd beklemmend en vertrouwd aanvoelen. Alsof je er helemaal alleen bent, gevangen in een doolhof van linoleumvloeren, plafondpanelen en koele tl-buizen, alleen begeleid door onheilspellende liftmuziek.
Een naam die hieruit naar voren kwam: Kane Pixels, wiens echte naam Kane Parsons is. Na het virale succes van zijn YouTube-serie «Backrooms (Found Footage)» uit 2022 heeft de 21-jarige Parsons de sprong gewaagd om een speelfilm te regisseren. Samen met productiebedrijf A24 heeft hij de thriller «Backrooms» gedraaid, naar een scenario van Will Soodik.
De film
In tegenstelling tot Parsons’ animatiefilms betreed ik de Backrooms niet vanuit het eerste-persoonsperspectief, maar volg ik Clark (gespeeld door Chiwetel Ejiofor uit «12 Years a Slave»), wiens leven sinds een breuk uit de hand is gelopen. Zijn toevluchtsoord: therapeute dr. Mary Kline (Renate Reinsve), die haar emotionele afstand verbergt achter professionaliteit. Monotone stem, lege blik. Ik zou haar het liefst door het scherm heen wakker schudden. En zij – probeert hetzelfde met Clark.
De chaos in Clarks leven slaat definitief om als hij in de kelder van zijn meubelzaak een geheime deur vindt. Een poort naar een wereld van geel behang en onzinnige architectuur – een wereld die zichzelf steeds opnieuw uitvindt, zoals hij al snel ontdekt tijdens zijn nachtelijke bezoekjes. Met zuilen waar je ze niet nodig hebt, muren die halverwege ophouden en meubels die zomaar ergens rondstaan. Een gigantisch complex dat zichzelf creëert door zijn eigen herinneringen. En hoe vaker hij het labyrint binnengaat, hoe verder hij zich van de oorsprong ervan verwijdert. Zo verklaart Clark het fenomeen voor zichzelf.
Bron: A24
Alsof hij een doorbraak heeft gehad, vertelt Clark aan dr. Kline over die vreemde plek. De therapeute luistert, zoals ze altijd luistert: rustig, knikkend, afstandelijk. De poort naar een andere wereld? Voor haar niet meer dan weer een symptoom. Hij wil haar juist bewijzen dat hij niet gek wordt – en haalt zijn medewerkster en haar vriend over om met hem het doolhof van de Backrooms in te duiken. Mee op pad: een videocamera als bewijs.
Bron: A24
Dan verandert het perspectief naar een found footage-film. En ik weet al sinds «The Blair Witch Project» (die ik trouwens op de basisschool tijdens de godsdienstles te zien kreeg!), dat het onheil nu zijn gang moet gaan. Het drietal duikt dieper weg en opent de deuren naar duistere hoekjes van de achterkamers, waar ze niet meer in het licht van de halogeenlampen kunnen genieten – en waar dr. Kline hun laatste hoop is.
Clark gelooft erin. Kline twijfelt.
Chiwetel Ejiofor zet zijn gezichtsuitdrukkingen zo in dat ik zijn angst voel nog voordat er überhaupt iets gebeurt. Alleen in het begin geloof ik hem niet helemaal – waarom, begrijp ik aan het einde. Dat is geen fout, maar opzet. Ook Renate Reinsve («Sentimental Value», «Presumed Innocent») is sterk, vooral in de interactie met Clark. Mijn sympathie schommelt tussen die twee. Ik hoop voor de therapeute dat hij eindelijk inzicht toont, en tegelijkertijd wens ik dat ze Clark gelooft.
Bron: A24
Creepypasta, Dreamcore, Uncanny Valley: Ja, ja, ja!
Of «Backrooms» als film werkt, hangt af van één vraag: kan Parsons het gevoel van dit internetfenomeen naar het witte doek brengen? Mijn antwoord: ja. Niet door jumpscares. Nee, eerder door de sfeer die het bloed in mijn aderen doet stollen. Het gerinkel van windgongen op plekken waar geen wind waait. Het zachte gezoem van gloeilampen. Of een vaag wit ruisje dat doet denken aan die griezelige handshakes van inbelmodems toen we in de vroege jaren 2000 nog belden.
ASMR op zijn best.
De film betovert me met dit alles. Ik wil nog dieper duiken. Samen met Clark de ongeveer 2800 vierkante meter van de filmset verder verkennen. Ik wil die griezelige plekken steeds weer bezoeken, om te zien wat er deze keer veranderd is. De verbanden begrijpen. De waanzin.
Alles.
Bron: A24
Wie altijd online is, Creepypasta kent, Weirdcore viert en niet wegkijkt bij de Uncanny Valley, zal hier veel herkennen – schrikbarend veel. Maar «Backrooms» vereist deze voorkennis niet. De film is eerder een tijdsgetuigenis van het internet, die niet uitlegt wat hij laat zien, maar het gewoon laat zien. Wat je daarvan moet geloven, moet iedereen zelf uitzoeken.
Wie deze esthetiek nog nooit bewust heeft opgemerkt, krijgt hier een eerlijk kijkje in wat er achter de gesloten deuren van het internet speelt – en voelt toch meteen dat er iets echts is vastgelegd. Een beetje zoals in Apples «Severance», waar zelfs een lege gang het gevoel achterlaat dat er iets fundamenteel niet klopt.
Het verhaal zelf werkt volgens dezelfde logica: je gaat steeds dieper, steeds verder de waanzin in, net als in de Backrooms zelf. Wie zich hierop inlaat, wordt beloond met die griezelige sfeer die moeilijk te beschrijven is, hoewel iedereen die kent. Het is dat gevoel om vier uur ’s ochtends, als je allang zou moeten slapen en toch de donkerste hoekjes van het internet afspeurt, omdat de aantrekkingskracht, de nieuwsgierigheid en de kick sterker zijn dan alles wat je gezond verstand daartegenin kan inbrengen.
Conclusie
«Backrooms» brengt het griezelige internetfenomeen naar het witte doek
Ik heb ‘Backrooms’ niet alleen bekeken. Ik ben letterlijk in de film gestapt en kon de weg eruit nauwelijks nog vinden. Kane Parsons doet inderdaad precies wat hij al jaren zo goed kan: hij verandert ruimtes in verontrustende decors – en brengt dat nu voor het eerst naar het grote scherm.
De sfeer klopt. De cast ook. En de set voelt groter aan dan de 2800 vierkante meter die in de film wordt genoemd. Ik ben in ieder geval nog niet helemaal uit het doolhof. Net als toen in Alpamare.
De muren verven vlak voordat je de flat overdraagt? Zelf kimchi maken? Een kapotte gourmetoven solderen? Kan niet - kan niet. Nou ja, soms wel. Maar ik ga het zeker proberen.
