Ik denk dat 'Harry Potter' een enorme hit wordt
HBO wil 'Harry Potter' opnieuw vertellen. Ik vroeg me lang af: waarom? Na deze trailer denk ik niet alleen het antwoord te weten. Ik wil eindelijk terug naar Zweinstein.
Als het aan Warner Bros. lag, zou deze september waarschijnlijk een paar graden kouder zijn. Buiten houdt de zomer hardnekkig stand, alsof niemand het weer heeft verteld dat het langzamerhand herfst zou moeten zijn. En toch begint voor velen van ons precies nu een heel bijzonder seizoen.
Het Harry Potter-seizoen.
Ik weet niet wanneer dat eigenlijk is gebeurd. Op een gegeven moment werden de koude maanden voor mij in ieder geval onlosmakelijk verbonden met Zweinstein. Thuiskomen, buiten wordt het vroeg donker, binnen draait «Harry Potter». Of ik pak weer de boeken erbij. Het is dat moeilijk te omschrijven gevoel van thuiskomen, ook al bestaat dit thuis uit een kasteel vol geesten, pratende schilderijen en verbazingwekkend lakse veiligheidsmaatregelen voor minderjarigen.
De tweede trailer voor HBO's «Harry Potter and the Philosopher's Stone» komt voor mij daarom op het slechtst denkbare moment van het jaar. Buiten is het veel te warm. Maar in mijn hoofd? Herfst. En daarmee binnenkort weer tijd voor «Harry Potter».
Zweinstein mag eindelijk een school zijn
De eerste trailer had me al voorzichtig optimistisch gestemd. Destijds liet HBO vooral Harry's ellendige leven bij de Duffels zien: Dirk die hem pest. Petunia die zijn haar knipt. Harry die toekijkt hoe Molly Wemel Ron op het perron omhelst – en op zijn gezicht die kleine steek van verlangen draagt, omdat hij zelf nooit heeft ervaren hoe zoiets voelt. Dat was goed. Maar vooral liet het me voor het eerst zien wat deze serie de films vooruit zou kunnen hebben: tijd.
De tweede trailer gaat nu een stap verder. Weg van de Ligusterlaan. De magische wereld in. Naar het station van Zweinstein, de Grote Zaal in, de slaapzalen en klaslokalen in. Plotseling voelt Zweinstein niet meer alleen als het spectaculaire decor van een verhaal, maar als een school. Dat klinkt banaal. Maar dat is het niet.
Daar is bijvoorbeeld Hermelien, die nogal onhandig probeert een gesprek aan te knopen met andere meisjes. Ze vraagt naar de vakantieleeslijst (oftewel: vrijwillig huiswerk voor de zomervakantie). Natuurlijk heeft ze die gelezen. Waarschijnlijk twee keer. De andere meisjes kijken haar vreemd aan. Wie maakt er nu vrijwillig huiswerk?
Bron: HBO / Warner Bros.
Het is een piepkleine scène. En toch vertelt ze me in een paar seconden ongelooflijk veel over Hermelien: hoe gewetensvol ze is, hoe graag ze erbij wil horen en waarom ze dat tegelijkertijd zo moeilijk vindt. Ze is van Dreuzelafkomst en daarmee net als Harry nieuw in deze wereld. Anders dan hij probeert ze echter haar onzekerheid te smoren in kennis. Als ze dan toch geen verstand heeft van tovenaars, dan zal ze er alles over lezen.
Precies dat soort momenten konden de films zich nauwelijks veroorloven. Niet dat ze slecht waren aangepast – integendeel. Maar een heel boek in tweeënhalf uur proppen is niet eenvoudig. Een serie met acht of tien uur per seizoen kan daarentegen stilstaan bij dingen die voor de plot eigenlijk volkomen onbelangrijk zijn, maar voor de wereld en de personages daarin alles betekenen.
Een lesrooster zegt soms meer dan een draak
Mijn favoriete detail in de trailer is daarom uitgerekend een stuk papier: Harry's lesrooster.
Bron: HBO / Warner Bros.
Daarop staan Gedaanteverwisseling, Toverkunst, Kruidenkunde, Toverdranken, Verweer tegen de Zwarte Kunsten en al die andere vakken. Astronomie – dat kwam in het filmuniversum tot nu toe nooit voor – vindt natuurlijk 's nachts plaats. De afzonderlijke lessen zijn keurig ingevuld, het rooster zit propvol. Precies zoals de boeken Zweinstein altijd hebben beschreven: niet als een pretpark voor tovenaars en heksen, maar als een school waar Harry naast driekoppige honden en moorddadige zwarte magiërs ook nog verdomd veel huiswerk moet maken.
Ik hou ervan.
Nee, nee, niet het lesrooster zelf. Maar wat het belooft: dat we misschien eens meemaken hoe een heel schooljaar op Zweinstein voelt. Dat lessen niet alleen plaatsvinden wanneer professor Sneep net een belangrijke informatie voor de plot laat vallen. Dat Harry, Ron en Hermelien tussen hun avonturen door daadwerkelijk scholieren zijn. Met huiswerk, examens, vrije tijd, ruzies, vriendschappen en dat heel normale schoolleven, dat toevallig bestaat uit het verpotten van Alruinen (schreeuwende planten) en op bezems door de lucht racen.
Precies daar heb ik naar verlangd. Klinkt gek. Maar het is wel zo.
Boekgetrouw betekent niet: zomaar overschrijven
Nog interessanter vind ik echter iets anders. HBO heeft steeds benadrukt de boeken aanzienlijk uitgebreider te willen aanpassen. Dat klinkt in eerste instantie als een zo groot mogelijke trouw aan het origineel. De trailer laat echter zien: blijkbaar verstaan de verantwoordelijken daaronder niet dat ze elke bladzijde van het boek slaafs moeten naspelen. Gelukkig maar.
We zien bijvoorbeeld Ron in Het Nest, wanneer zijn brief van Zweinstein aankomt. Het Nest leren we in de boeken eigenlijk pas in «De Geheime Kamer» echt kennen. Voor de plot van het eerste boek hebben we deze scène niet nodig. Voor Ron als personage daarentegen wel.
Bron: HBO / Warner Bros.
Want Ron is binnen zijn eigen familie een beetje het vijfde wiel aan de wagen. Bill en Charlie zijn de grote broers, de een in opdracht van Goudgrijp in Egypte, de ander in Roemenië in een drakenreservaat. Beiden leiden al lang hun eigen leven. Percy is de plichtsgetrouwe voorbeeldzoon. Fred en George zijn – nou ja – Fred en George. En Ginny is als jongste kind en enig meisje iets bijzonders.
En dan is er Ron.
De jongen met de tweedehandskleding, de tweedehandstoverstaf en later de tweedehandsrat. Iemand die zijn familie boven alles liefheeft en toch constant het gevoel heeft in de schaduw van zijn broers te staan. Als de serie deze familiedynamiek eerder opbouwt, dan is dat geen afwijking van de boeken. Ze gebruikt simpelweg haar extra tijd om iets zichtbaar te maken dat daar tussen de regels door al lang aanwezig is.
Precies dat wens ik van deze nieuwe verfilming. Niet meer «Harry Potter», alleen omdat er meer «Harry Potter» in past. Maar meer van zijn personages. Eén shot houdt me daarbij in het bijzonder bezig.
Bron: HBO / Warner Bros.
We zien een man en een vrouw die samen over een brug lopen en met hun toverstaven een magische fonkeling creëren. Voor mij ziet dat er sterk uit als James en Lily Potter – dus Harry's ouders, voordat hun verhaal die tragedie werd waarmee alles begint. De trailer zelf bevestigt echter niet uitdrukkelijk dat zij het daadwerkelijk zijn.
Mocht mijn vermoeden kloppen, dan zou ook dat een aanvulling zijn. En een die ik graag accepteer. Want James en Lily bestaan in Harry's verhaal aanvankelijk bijna uitsluitend als verlies. Als foto's. Herinneringen. Verhalen van andere mensen. Twee doden wier afwezigheid Harry's hele leven bepaalt. De films hebben daarvoor prachtige beelden gevonden, maar nauwelijks gelegenheid gehad om hen gewoon eens als jonge mensen te laten zien. Gelukkig. Verliefd. Levend.
Als de serie dergelijke momenten toevoegt, zal hun latere dood niet alleen iets zijn wat we weten. Misschien zullen we het een klein beetje meer voelen.
Bron: HBO / Warner Bros.
Deze wereld mag weer een beetje magischer worden
Ook visueel lijkt HBO langzaam een eigen taal te vinden. De Grote Zaal ziet er op het eerste gezicht bijna zo uit als we die al 25 jaar kennen – en dan toch weer niet. De vloer bestaat uit lichtere stenen. De Sorteerhoed oogt donkerder, leerachtiger, verwarder. Bij het feestmaal verschijnt het eten niet zomaar op de tafels, maar plopt het letterlijk op borden en schalen, alsof zelfs het avondeten niet stil kan zitten.
Bron: HBO / Warner Bros.
Ik vind het vooral mooi hoe Hermelien in de trailer een Griffoendor-banier betovert. Ze richt niet simpelweg de toverstaf erop en spreekt haar spreuk uit. Haar vrije hand maakt een klein extra gebaar, bijna als een vingerteken uit «Naruto» of «Jujutsu Kaisen». Niet groot genoeg om er plotseling «Harry Potter: The Last Airbender» van te maken. Maar genoeg om de magie iets fysieks te geven.
Ook de trol ziet er heerlijk weerzinwekkend uit. Niet als zijn ietwat dommig kijkende filmvoorganger, maar als een wezen dat daadwerkelijk zijn leven in een of andere duistere kerker zou kunnen hebben doorgebracht. Zijn ogen lijken onder dikke huidlagen te liggen. Het ding is niet schattig-lelijk. Het is gewoon lelijk.
Geweldig. Precies die mix heb ik nodig: vertrouwdheid zonder kopie. Ik wil Zweinstein herkennen en toch het gevoel krijgen het voor de eerste keer te ontdekken.
Bron: HBO / Warner Bros.
Over Sneep praten we later
En ja, natuurlijk zien we ook Paapa Essiedu als Severus Sneep. Over deze casting is inmiddels meer geschreven dan Sneep in de hele reeks aan dialoog heeft. Essiedu is zwart, draagt dreadlocks en ziet er niet uit als Alan Rickman. Daarover is maandenlang gestreden, deels met begrijpelijke kritiek op de afwijking van de boekbeschrijving, deels op een manier waarvan ik me afvraag of het in de kleuterschool van mijn petekind er niet volwassener aan toegaat.
Ik heb me ook in deze discussie gemengd. Althans privé. Inmiddels denk ik: het is genoeg. Laat die man nu gewoon spelen.
Bron: HBO / Warner Bros.
Alan Rickman zal voor mijn generatie waarschijnlijk voor altijd Sneep blijven. Maar Paapa Essiedu hoeft geen nieuwe Alan Rickman te zijn. Hij moet Severus Sneep zijn. Of hem dat lukt, kunnen we beoordelen als we hem daadwerkelijk in een scène zien die langer duurt dan een paar seconden.
Tot die tijd mag de doos van Pandora wat mij betreft gesloten blijven.
Het 'voorzichtig' kan weg
Na de eerste trailer schreef ik: «Je mag je verheugen. Voorzichtig. Maar je mag het.» Ik geloof dat ik het «voorzichtig» inmiddels kan schrappen.
Natuurlijk kan de serie nog mislukken. Een goede trailer maakt nog geen goed seizoen. Misschien sleept het verhaal zich over tien uur voort als kauwgom. Misschien werken sommige castingen niet. Misschien blijkt op een gegeven moment dat al deze liefdevolle details slechts mooie decoratie zijn rond een serie die niets eigens te zeggen heeft.
Maar dat zijn zorgen voor later.
Bron: HBO / Warner Bros.
Uiteindelijk was «Harry Potter» nooit alleen het verhaal van een jongen die Voldemort moet verslaan. Het was ook het verhaal van een kind dat voor het eerst vrienden vindt. Dat voor het eerst Kerstmis doorbrengt met mensen die van hem houden. Dat spijbelt, huiswerk overschrijft, 's nachts door gangen sluipt, Zwerkbal speelt, verliefd wordt, ruziet, lacht en elk jaar een klein beetje volwassener wordt.
Zweinstein was daarom nooit alleen de plek waar dit verhaal zich afspeelde. Zweinstein was een deel van het verhaal. En misschien is dat precies de bestaansreden van deze serie: ze hoeft de films helemaal niet te verslaan. Ze moet ons iets geven wat de films in deze vorm nooit konden geven: het gevoel er echt te wonen.
Bron: HBO / Warner Bros.
Buiten mag het nog bijna 30 graden zijn. Maakt niet uit. In mijn hoofd wordt het langzaam herfst. Ik zie mezelf al onder een dikke deken voor de televisie zitten, zelfgebakken chocoladekoekjes binnen handbereik, warme melk ernaast. En als dan voor de eerste keer Zweinstein boven het zwarte meer opduikt, zal ik waarschijnlijk weer elf jaar oud zijn.
Ik heb er zin in.
Ik schrijf over technologie alsof het cinema is – en over films alsof ze echt zijn. Tussen bits en blockbusters zoek ik naar de verhalen die gevoelens oproepen, niet alleen klikken. En ja – soms luister ik naar filmmuziek harder dan goed voor me is.
Dit is een subjectieve mening van de redactie. Het weerspiegelt niet noodzakelijkerwijs het standpunt van het bedrijf.
Alles tonen
