Open-source tip: FFmpeg - de multimedia-machine op de achtergrond
Op het gebied van multimedia is FFmpeg een van de belangrijkste open-sourcepakketten. Het framework zit in talloze programma's - van videoconverters tot streamingdiensten. Wat FFmpeg kan en waarom versie 9.0 "Lei" een mijlpaal is.
FFmpeg is een typisch geval van software die bijna iedereen gebruikt, maar bijna niemand kent. Hoewel het zelfstandig gebruikt kan worden, zit het meestal in andere programma's. Als je ooit een video hebt geconverteerd, een podcast hebt opgenomen of een film hebt gestreamd, was FFmpeg er hoogstwaarschijnlijk bij betrokken – misschien zelfs zonder dat je het wist. Het open-sourceframework werkt op de achtergrond, het is de geheime machine achter talloze applicaties, van videoconverters zoals HandBrake tot streamingdiensten en cloudplatforms. Wat FFmpeg zo bijzonder maakt, is zijn veelzijdigheid: het kan vrijwel elk audio- en videoformaat lezen, schrijven, converteren, streamen en filteren.
Een open-sourceproject met wereldwijd bereik
De geschiedenis van FFmpeg begint in 2000, toen de Franse ontwikkelaar Fabrice Bellard het project startte. De naam staat voor "Fast Forward" en "mpeg" – een verwijzing naar de MPEG-videostandaard. Wat begon als een persoonlijk project, is vandaag de dag een van de meest wijdverspreide open-sourcepakketten ooit.
FFmpeg wordt onderhouden door een internationale gemeenschap van ontwikkelaars en gebruikt door talloze bedrijven en projecten. De software is beschikbaar onder de LGPL-licentie, wat betekent dat het ook in commerciële producten mag worden gebruikt – zolang de bibliotheken dynamisch worden gekoppeld. Dit heeft aanzienlijk bijgedragen aan de huidige alomtegenwoordigheid van FFmpeg.
Wat FFmpeg allemaal kan
Wie FFmpeg alleen kent als videoconverter, heeft nog lang niet alles gezien. Het framework kan veel meer dan alleen bestanden van A naar B brengen. Het kan bijvoorbeeld audio uit een videobestand extraheren om er een MP3 van te maken – of elk afzonderlijk frame van een video als stilstaand beeld opslaan. FFmpeg kan live streamen, via HTTP, RTMP of andere protocollen, en het kan filters toepassen om video's bij te snijden, te schalen, te roteren, te spiegelen of de kleuren aan te passen.
De ware kracht van FFmpeg blijkt uit het feit dat het in talloze andere programma's zit. De videoconverter HandBrake gebruikt FFmpeg-bibliotheken voor bijna al zijn encoding-taken. De mediaspeler VLC maakt gebruik van FFmpeg voor het decoderen van audio- en videostreams, terwijl de opname- en streamingsoftware OBS Studio FFmpeg gebruikt voor de gehele multimediaverwerking. De video-editor Shotcut dankt zijn brede formaatondersteuning eveneens aan FFmpeg.
MKVToolNix daarentegen is een speciaal geval: de grafische gebruikersinterface gebruikt het Qt-framework, dat op zijn beurt FFmpeg kan gebruiken voor het afspelen van previews en voor audio/video-bewerkingen. De eigenlijke commandoregeltools zoals mkvmerge werken echter zonder FFmpeg – ze verpakken alleen bestaande streams, zonder ze te coderen of te decoderen.
Maar je kunt FFmpeg ook alleen gebruiken. Een praktisch voorbeeld: wie een Blu-ray met HDR-materiaal voor het archief of de mediaspeler ruimtebesparend, maar kwalitatief hoogwaardig in 2160p-resolutie wil converteren, zou een commando als dit kunnen gebruiken:
ffmpeg -i bluray_quelle.m2ts -map 0:v:0 -map 0:a -map 0:s -c:v libx265 -crf 22 -preset slow -pix_fmt yuv420p10le -colorspace bt2020nc -color_trc smpte2084 -color_primaries bt2020 -x265-params "hdr10=1:repeat-headers=1" -c:a copy -c:s copy output_h265_4k_hdr.mkv
Het meeste werk doet FFmpeg via de commandoregel – wat geen nadeel, maar een voordeel is. Want zo kan het worden geïntegreerd in scripts en automatiseringen. Wie een hele map vol video's naar een ander formaat wil converteren, heeft genoeg aan één enkel commando. Wie dieper wil gaan, vindt uitgebreide documentatie en duizenden handleidingen op het internet.
FFmpeg 9.0 "Lei" – een mijlpaal
Op 4 augustus 2026 werd FFmpeg 9.0 uitgebracht, met de codenaam "Lei". De naam eert de Chinese ontwikkelaar Lei Xiaohua, die in 2016 op 25-jarige leeftijd overleed en een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de FFmpeg-gemeenschap. Het is de eerste keer dat een grote FFmpeg-release is vernoemd naar een persoon die niet uit de westerse wetenschap komt.
De nieuwe versie brengt een reeks belangrijke vernieuwingen. FFmpeg kan nu geanimeerde WebP-bestanden native decoderen, zonder afhankelijk te zijn van externe bibliotheken – dit maakt de weg vrij voor een vervanging van GIF's, die technisch verouderd zijn.
De GPU-ondersteuning is massaal uitgebreid: Nvidia-gebruikers profiteren van nieuwe Cuda-filters voor GPU-versnelde beeldtransformaties, AMD breidt zijn Advanced Media Framework uit met nieuwe filters voor HDR-conversie en framerate-conversie, en Apple-gebruikers krijgen VideoToolbox-versnelde ProRes-RAW-decodering. Daarnaast is er de nieuwe v360_vulkan-filter, die de verwerking van 360°- en panoramavideo's direct op de GPU mogelijk maakt.
Bijzonder spannend is de integratie van AI in de videopipeline. De DNN-backend ondersteunt nu ONNX Runtime met GPU-Execution-Providers – dit betekent dat AI-modellen voor Super-Resolution, upscaling en ruisonderdrukking direct in de videopipeline op de GPU kunnen worden uitgevoerd. Daarnaast is er ondersteuning voor SMPTE-2094-50-dynamische HDR-metadata en de mogelijkheid om Dolby-Vision-HEVC-streams op te splitsen.
Sinds de laatste versie zijn meer dan 2200 codewijzigingen van meer dan 160 ontwikkelaars doorgevoerd – FFmpeg 9.0 is een van de meest uitgebreide updates in jaren.
Wie FFmpeg zelf wil uitproberen, vindt het voor alle gangbare besturingssystemen op de downloadpagina. De officiële builds bevatten al alle gangbare codecs – een aparte installatie is niet nodig.
De dagelijkse kus van de muze stimuleert mijn creativiteit. Als ze me vergeet, probeer ik mijn creativiteit terug te winnen door te dromen, zodat het leven mijn dromen niet verslindt.
Praktische oplossingen voor alledaagse vragen over technologie, huishoudelijke trucjes en nog veel meer.
Alles tonen
