

Zo kom je van de slakken in je moestuin af – misschien
Er zijn bijna net zoveel middeltjes tegen slakken als er slakken in de tuin zijn. Wat me uiteindelijk heeft geholpen, was een idee van een gepensioneerde slakkenonderzoeker.
Als je hier een simpele handleiding verwacht over hoe je van slakken afkomt, heb je het mis. Dat was mijn oorspronkelijke doel: ik wilde een kort adviesartikel schrijven over hoe ik de naaktslakken uit mijn moestuin kan verwijderen. Uit eigen interesse: ik heb een bed met een slakkenhek, maar toch zitten er slakken in het bed. Ze zijn dol op de groenten en aardbeien die erin staan – en dat stoort me.
Maar zo eenvoudig is het niet om slakken te weren. Toch ben ik tijdens mijn onderzoek een aantal tips en waarschuwingen tegengekomen die misschien de moeite waard zijn om te proberen.
Biervallen en slakkenkorrels zijn uitgesloten
Tijdens mijn zoektocht naar dé oplossing heb ik eerst eens rondgevraagd in de buurt. Iemand vertelde dat biervallen – bakjes met bier waarin de slakken verdrinken omdat ze door de geur worden aangetrokken – alleen maar meer ongedierte aantrekken. Maar dat ik het zeker moest laten weten als ik een oplossing had gevonden.
Iemand anders waarschuwde dat er in klassieke slakkenkorrels puur gif zit. Inderdaad: het metaldehyde dat erin zit, zorgt ervoor dat de slakken een pijnlijke dood sterven – en kan in hoge doses ook gevaarlijk zijn voor andere dieren, zoals honden, katten of egels. Zelfs peuters zouden gevaar lopen. Dus geen optie. Bovendien wil ik natuurlijk dat de groenten in de moestuin biologisch blijven.
Dann doch lieber Bio-Schneckenkorn wie dieses hier.
Biociden en de dood in de diepvries
Een betere reputatie heeft biologisch slakkenkorrel met ijzerfosfaat, dat in de biologische landbouw is toegestaan. De werkzame stof wordt in de grond afgebroken en is niet gevaarlijk voor andere dieren – wel voor de beschermde wijngaardslak en de nuttige tijgerslak. Ik strooide het biologische slakkenkorrel in mijn omheinde perk. Ik kreeg de slakken er niet helemaal mee weg. Misschien had ik er al te veel in het perk?
Ik kon er dus niet omheen om ze op te rapen. Maar waar moest ik met die slakken heen? Buiten de rand van de bloembedden bestrijd ik ze weliswaar niet actief, maar ik wil de populatie ook niet laten groeien. En ze over het hek gooien zou toch een beetje asociaal zijn. Op SRF las ik, dat de «meest humane methode» is om de slakken in te vriezen. Dus hup, in de plastic zak en 48 uur in de vriezer. Eén keer en nooit meer, zeg ik daar alleen maar over. Het gevoel van massamoord laat me nog steeds niet helemaal los.


Knip, knip, ik word er misselijk van!
De slakken waren door die invriesactie nog steeds niet verdwenen. Toen ik zag hoe de aardbeienplantjes waren opgegeten, probeerde ik de tuinschaar-methode, die ik bij een voormalige buurman had gezien. Elke regenachtige avond zag ik vanaf mijn balkon hoe hij in zijn tuin tussen de bloemen die beestjes doorknipte. Ik deed hem na: ogen dicht en doorzetten. Een slijmerige klus met restjes op de tuinschaar en een slecht geweten.
Wat was ik nou eigenlijk aan het doen? Ik had medelijden met die beestjes met hun zachte voelsprieten. Ik moest weer denken aan hoe ik als kind babyslakjes had gevonden en ze zorgzaam blaadjes als voer had gegeven. Onder een artikel op «20 Minuten» wordt in sommige reacties het doorknippen als echt wreed veroordeeld. Echt verschrikkelijk is echter de zoutmethode, die destijds door die heel ondeugende buurkinderen werd toegepast.


Slakkenhek en slakkenkraag
«Het strooien van zout of koffie wordt op forums steeds weer genoemd als middel tegen slakken», zo staat het op de website van Pro Natura. «Beide zijn niet alleen niet effectief tegen slakken, maar ook niet goed voor het milieu.» Het meest effectief zijn slakkenhekken of -kragen rondom de planten. Zo’n metalen hek heb ik al – en om rond elk plantje een plastic ring te zetten, vind ik toch een beetje veel gedoe.
«Let er daarbij op dat er geen plantendelen boven het hek uitsteken, want die dienen anders als brug voor de slakken», zo staat er verder bij Pro Natura. Het hek moet diep genoeg in de grond zitten, zodat er geen openingen zijn. «Zodra je alle opgesloten (en uit eventuele eitjes uitgekomen) slakken uit de omheining hebt verwijderd, is je groente veilig voor slakken.» Nou, zoek maar eens alle slakken en hun eitjes, dat is helemaal niet zo makkelijk! Maar ik maai inmiddels (meestal) wel zorgvuldig rondom het hek. Met een grastrimmer kan ik de grassprieten vlak bij het hek goed kort knippen.
Kippen en loopeenden eten slakkeneitjes
Een andere tip is om natuurlijke vijanden van slakken, zoals egels, blindwormen en hagedissen, te stimuleren door je tuin zo natuurlijk mogelijk in te richten. Over natuurlijke vijanden gesproken: onlangs kwam ik op een markt iemand tegen die beweerde het slakkenprobleem helemaal onder controle te hebben sinds ze kippen en loopeenden houdt. Ik spitste mijn oren. «Ik heb nog nooit zo’n opgeruimde tuin gehad en ik woon echt op het platteland», zei de standhoudster van de fokvereniging voor oorspronkelijk gebruikspluimvee ZUN.
Het mooie is dat haar gevederde vriendinnen de slakkeneitjes opeten voordat de slakken uitkomen. In de winter en het voorjaar laat de tuinierster kippen en eenden daarom vrij in de tuin rondlopen. «Zo is mijn slakkenprobleem opgelost», zei ze. Maar zodra er sla in de border groeit, zet ze die af. «De kippen zijn namelijk net zo dol op de sla als ik.»
Dat van die kippen ga ik nog eens goed overwegen. Het wordt langzamerhand best een gedoe, dat idee om aardbeien te planten! Bij nog wat online onderzoek kom ik een bioloog tegen die Bernhard Speiser heet, die in een «Kassensturz»-reportage over slakkenvallen aan het woord komt. Hij onderzocht bij het onderzoeksinstituut voor biologische landbouw FiBL hoe biologische boerinnen slakken kunnen bestrijden.
Dat is mijn man, denk ik, en ik vraag hem in een mail om een interview. Het duurt even voordat ik antwoord krijg. Sinds hij met pensioen is, neemt hij de vrijheid om niet meteen te antwoorden, schrijft hij me uiteindelijk. Hij vindt mijn vragen wel lastig, hoor.

Doe het eens rustig aan
«Voor mij is de hobbytuin een plek waar je in de eerste plaats kunt genieten van het groeien en bloeien van de natuur en pas in de tweede plaats oogst», las ik. «Daardoor is het in de hobbytuin ook niet nodig om slakken koste wat kost te bestrijden. Zoals je ziet, pleit ik ervoor om slakkenproblemen in de hobbytuin wat relaxter aan te pakken.»
«Ontspannen» klinkt verleidelijk. Wat ik hierover alvast kan zeggen: in tegenstelling tot de aardbeien is er in mijn bed, ondanks de slakken, veel groente gegroeid. Bijvoorbeeld erwten, komkommers, wortels en courgettes.


De slakkenexpert schrijft aan het einde van zijn mail: «Ik laat het aan jou over of je de uitwisseling met mij verder wilt verdiepen.» Natuurlijk wil ik dat.
Het gesprek met Speiser geeft me echt een heel nieuw perspectief op mijn slakkenprobleem. Jij misschien ook?
Hoe los jij het slakkenprobleem in je moestuin op? Of laat je de slakken gewoon hun gang gaan?
Ik ben eigenlijk journaliste, maar de laatste jaren werk ik ook steeds meer als zandtaartenbakker, gezinshondentrainer en graafexpert. Mijn hart smelt als mijn kinderen met vreugdetranen lachen en 's avonds gelukzalig naast elkaar in slaap vallen. Dankzij hen vind ik elke dag inspiratie om te schrijven - en nu weet ik ook het verschil tussen een wiellader, een asfalteermachine en een bulldozer.
Praktische oplossingen voor alledaagse vragen over technologie, huishoudelijke trucjes en nog veel meer.
Alles tonen


