

Zo kom je van de slakken in je moestuin af – misschien
Er zijn bijna net zoveel middelen tegen slakken als er slakken in de tuin zijn. Wat me uiteindelijk heeft geholpen, was een tip van een gepensioneerde slakkenonderzoeker.
Als je hier een simpele handleiding verwacht om van slakken af te komen, heb je het mis. Dat was mijn oorspronkelijke doel: ik wilde een kort adviesartikel schrijven over hoe ik de naaktslakken uit mijn moestuin kan verwijderen. Uit eigen interesse: ik heb een bed met een slakkenhek, maar toch zitten er slakken in het bed. Ze zijn dol op de groenten en aardbeien die erin staan – en dat stoort me.
Maar zo eenvoudig is het afweren van slakken helemaal niet. Toch ben ik tijdens mijn onderzoek een aantal tips en waarschuwingen tegengekomen die het proberen waard zouden kunnen zijn.
Biervallen en slakkenkorrels zijn uitgesloten
Tijdens mijn zoektocht naar dé oplossing heb ik eerst eens rondgevraagd in de buurt. Iemand vertelde dat biervallen – bakjes met bier waarin de slakken verdrinken omdat ze door de geur worden aangetrokken – alleen maar meer ongedierte lokken. Maar dat ik het zeker moest laten weten als ik een oplossing had gevonden.
Iemand anders waarschuwde dat er in klassieke slakkenkorrels puur gif zit. Inderdaad: het daarin aanwezige metaldehyde leidt tot een pijnlijke dood van de slakken – en kan in hoge doses ook gevaarlijk zijn voor andere dieren zoals honden, katten of egels. Zelfs peuters zouden gevaar lopen. Geen optie dus. Bovendien wil ik dat de groenten in de moestuin biologisch blijven.
Dann doch lieber Bio-Schneckenkorn wie dieses hier.
Biociden en dood in de diepvries
Een betere reputatie heeft biologisch slakkenkorrel met ijzerfosfaat, dat is toegestaan in de biologische landbouw. De werkzame stof wordt in de grond afgebroken en is niet gevaarlijk voor andere dieren – wel voor de beschermde wijngaardslak en de nuttige tijgerslak. Ik strooide het biologische slakkenkorrel in mijn omheinde border. Ik kreeg de slakken er niet helemaal mee weg. Misschien had ik er al te veel in de border?
Ik kon er dus niet omheen om ze op te rapen. Maar waar moest ik met de slakken heen? Buiten de omheining van de border bestrijd ik ze weliswaar niet actief, maar ik wil de populatie ook niet laten groeien. En ze over het hek gooien zou toch een beetje asociaal zijn. Op SRF las ik, dat de «meest humane methode» is om de slakken in te vriezen. Dus hup in de plastic zak en 48 uur in de vriezer. Eén keer en nooit meer, zeg ik daar alleen maar over. Het gevoel van massamoord laat me nog steeds niet helemaal los.


Knip, knip, ik word er misselijk van!
De slakken waren door de invriezingsactie nog steeds niet verdwenen. Toen ik de opgegeten aardbeienplantjes zag, probeerde ik de tuinschaar-methode, die ik bij een voormalige buurman had gezien. Elke regenachtige avond zag ik vanaf mijn balkon hoe hij in zijn tuin tussen de bloemen de beestjes doorknipte. Ik deed hem na: ogen dicht en doorzetten. Een slijmerige aangelegenheid met restjes op de tuinschaar en een slecht geweten.
Wat deed ik daar nou eigenlijk? Ik had medelijden met de beestjes met hun zachte voelsprieten. Ik herinnerde me weer hoe ik als kind babyslakjes had gevonden en ze zorgzaam blaadjes als voedsel had gegeven. Onder een artikel van «20 Minuten» wordt het doorknippen in sommige reacties als echt wreed veroordeeld. Echt verschrikkelijk is echter de zoutmethode, die de heel ondeugende buurkinderen destijds hadden toegepast.


Slakkenhek en slakkenkraag
«Het strooien van zout of koffie wordt op forums steeds weer genoemd als middel tegen slakken», zo staat het op de website van Pro Natura. «Beide zijn niet alleen niet effectief tegen slakken, maar ook niet goed voor het milieu.» Het meest effectief zijn slakkenhekken of -kragen rond de planten. Zo’n metalen hek heb ik al – en om rond elk plantje een plastic ring te zetten, vind ik toch een beetje veel gedoe.
«Daarbij moet je erop letten dat er geen plantendelen boven het hek uitsteken, want die dienen anders als brug voor de slakken», staat er verder bij Pro Natura. Het hek moet diep genoeg in de grond staan, zodat er geen openingen zijn. «Zodra je alle opgesloten (en uit eventuele eitjes uitgekomen) slakken uit de omheining hebt verwijderd, is je groente veilig voor slakken.» Nou, zoek maar eens alle slakken en hun eitjes, dat is helemaal niet zo makkelijk! Maar ik maai inmiddels (meestal) wel zorgvuldig rondom. Met een grastrimmer kan ik de grassprieten direct bij het hek goed inkorten.
Kippen en loopeenden eten slakkeneitjes
Een andere tip is om natuurlijke vijanden van slakken, zoals egels, blindwormen en hagedissen, te stimuleren met een natuurlijke tuininrichting. Over natuurlijke vijanden gesproken: onlangs kwam ik op een markt iemand tegen die beweerde het slakkenprobleem volledig onder controle te hebben sinds ze kippen en loopeenden houdt. Ik spitste mijn oren. «Ik heb nog nooit zo’n opgeruimde tuin gehad en ik woon echt op het platteland», zei de standhoudster van de fokvereniging voor oorspronkelijk pluimvee ZUN.
Het goede is dat haar gevederde vriendinnen de slakkeneitjes opeten voordat de slakken uitkomen. In de winter en het voorjaar laat de tuinierster kippen en eenden daarom vrij in de tuin rondlopen. «Zo is mijn slakkenprobleem opgelost», zei ze. Maar zodra er sla in de border groeit, zet ze die af. «De kippen zijn namelijk net zo dol op de sla als ik.»
Dat van die kippen ga ik nog eens goed overwegen. Het wordt langzamerhand een heel gedoe, dat idee om aardbeien te planten! Bij verder online onderzoek kom ik een bioloog tegen die Bernhard Speiser heet, die in een «Kassensturz»-reportage over slakkenvallen aan het woord komt. Hij onderzocht bij het onderzoeksinstituut voor biologische landbouw FiBL hoe biologische boerinnen slakken kunnen bestrijden.
Dat is mijn man, denk ik, en ik vraag hem in een mail om een interview. Zijn antwoord laat even op zich wachten. Sinds hij met pensioen is, neemt hij de vrijheid om niet meteen te antwoorden, schrijft hij me uiteindelijk. Hij heeft echter moeite met mijn vraagstelling.

Doe het eens rustig aan
«Voor mij is de hobbytuin een plek waar je je in de eerste plaats kunt verheugen op het groeien en bloeien van de natuur en pas in de tweede plaats oogst», las ik. «Daarom is het in de hobbytuin ook niet nodig om slakken koste wat kost te bestrijden. Zoals je ziet, pleit ik ervoor om slakkenproblemen in de hobbytuin wat relaxter aan te pakken.»
«Ontspannen» klinkt verleidelijk. Wat ik hierover alvast kan zeggen: in tegenstelling tot de aardbeien is er in mijn bed ondanks de slakken veel groente gegroeid. Bijvoorbeeld erwten, komkommers, wortelen en courgettes.


De slakkenexpert schrijft aan het einde van zijn mail: «Ik laat het aan jou over of je de uitwisseling met mij verder wilt verdiepen.» Natuurlijk wil ik dat.
Het gesprek met Speiser geeft me inderdaad een heel nieuw perspectief op mijn slakkenprobleem. Jij misschien ook? Waarom Speiser sinds zijn pensioen geen slakken meer doodt en wat volgens zijn ervaring toch tegen ze helpt, lees je binnenkort hier.
Hoe los jij het slakkenprobleem in je border op? Of laat je de slakken gewoon hun gang gaan?
Ik ben eigenlijk journaliste, maar de laatste jaren werk ik ook steeds meer als zandtaartenbakker, gezinshondentrainer en graafexpert. Mijn hart smelt als mijn kinderen met vreugdetranen lachen en 's avonds gelukzalig naast elkaar in slaap vallen. Dankzij hen vind ik elke dag inspiratie om te schrijven - en nu weet ik ook het verschil tussen een wiellader, een asfalteermachine en een bulldozer.
Praktische oplossingen voor alledaagse vragen over technologie, huishoudelijke trucjes en nog veel meer.
Alles tonen


