55.421 stappen later: zo heb ik mijn eerste Frankfurter Buchmesse ervaren
16-10-2026
Vertaling: machinaal vertaald
Foto's: Carmen Baumann
Ik ben een planner. Voor mijn eerste bezoek aan de Frankfurter Buchmesse betekende dat: beursplattegrond uitgeprint, evenementen genoteerd, metroverbinding gecheckt, persruimte ongeveer gelokaliseerd. Comfortabele schoenen, powerbank, drinkfles en tote-bag lagen klaar. Wat kon er nog misgaan? Hoe het echt verliep, lees je hier.
Naast alle planning voor de Frankfurter Buchmesse 2026 heb ik me ook voorgenomen om me een beetje te laten meevoeren. Want het blijkt al snel: planning op afstand is één ding, de situatie ter plaatse is iets anders.
Dag 1, of: De grote desoriëntatie
Het begint met mijn koffer. Die wil ik zo snel mogelijk afgeven bij een garderobe. Het probleem is alleen: ik sta twee keer voor gesloten deuren, bij een zonnige 24 graden, met rugzak en koffer, op een enorm beursterrein. Op goed geluk loop ik hal 3 in en ben ik eerst overweldigd: hier staan de meeste grote uitgeverijen, de «Frankfurter Allgemeine Zeitung» en de Zwitserse vereniging van boekhandelaren en uitgevers (SBVV). Ik voel me als de verwarde hoofdpersoon in een liefdesroman terwijl ik mijn koffer over de rode loper sleep (ja, echt).
Ondanks alle boeken kan ik één heldere gedachte vormen: aan de zijkant van het gebouw zijn vast garderobes. En ja hoor: zelfs twee. De aardige meneer daar ziet blijkbaar aan me wat ik achter de rug heb: «U ziet er opgelucht uit!» De opluchting duurt tien seconden, dan blijkt dat de kaartlezer niet werkt. Met een medelijdende blik stuurt hij me «tien meter verder» naar de volgende garderobe. Daar lukt het wel en valt er een last van mijn schouders.
Tot de eerste talk heb ik nog een half uur, dus zoek ik op de «Agora», het grote plein midden tussen de hallen, iets te eten. Falafel, shoarma, udon, fish & chips: de keuze is eindeloos en ik neem me voor om elke dag een nieuwe foodstand uit te proberen. Om 12.30 uur in de rij staan voor de lunch was niet het slimste idee: ik moet mijn falafel bowl naar binnen schrokken om op tijd bij de eerste talk te komen. Die heet «De toekomst leest zichzelf niet – Samen tegen de leescrisis». De centrale vraag: hoe zorgen we ervoor dat geen enkel kind zonder boeken opgroeit? De drie belangrijkste lessen van Laura Trost, hoofd marketing en communicatie van de Stiftung Lesen (focus Duitsland):
- Volgens de PISA-studie heeft een op de drie 15-jarigen een gebrekkige leesvaardigheid. Dat heeft gevolgen in het dagelijks leven, bijvoorbeeld als je iets moet lezen bij de dokter.
- Woordenschatverschillen beginnen al in het tweede levensjaar. De Stiftung Lesen heeft daarom de campagne «Ik lees voor – jij ook?» gelanceerd.
- Wat thuis niet voorkomt, doe je zelf ook niet: als er geen boeken rondslingeren en je volwassenen niet ziet lezen, lees je zelf ook niet.
Daarna ga ik naar hal 5 voor een interview van «Die Zeit» met Ruth-Maria Thomas. Haar debuut «Die schönste Version» heb ik in augustus gelezen en ik vond het geweldig. Haar tweede roman «Die zweitgrößte Liebe», die ze direct daarna begon te schrijven, staat nog op mijn lijstje. De talk overtuigt me zo erg dat ik direct naar de stand van dtv stap en het boek koop. Book Count: +1.
Dan verken ik de persruimte. De weg ernaartoe is een kleine odyssee: op een gegeven moment staat het niet meer aangegeven en loop je wat verlaten tussen hal 4 en 5 door naar het «Torhaus». Maar het is de moeite waard: het perscentrum ligt op de 4e verdieping, met een geweldig uitzicht, rustig en licht, perfect voor het zenuwstelsel.
Mijn persoonlijke hoogtepunt van de dag: Gisèle Pelicot in gesprek op het literatuurpodium. Wie mijn «maandboeken» leest, weet dat haar memoires me hebben gegrepen. Haar optreden is dan ook vol kracht, sterkte en levensvreugde.
Zij [de kwelgeesten] moeten hun blik neerslaan en ik zal dit doorstaan, ik zal met opgeheven hoofd voor hen staan.
Ter afsluiting van mijn eerste beursdag maak ik een rondje door de Festhalle, die volledig in het teken staat van New Adult en fantasy. Voor een grondiger rondje is morgen tijd, voordat vrijdag de publieksbeurs begint.
Dag 2, of: De stilte voor de storm
Was het gisteren nog zonnig, vandaag overheerst de regen en is het herfstachtig fris. Mij werd aangeraden om tijdens de vakbezoekersdagen de verschillende stands te verkennen voordat vrijdag om 11 uur de publieksbeurs begint. Wie ben ik om daaraan te twijfelen? Met een cappuccino in mijn hand slenter ik door de Festhalle. Eerste stop: de stand van het Book Bash Festival, dat volgende zomer als Duitslands eerste open-air boekenfestival plaatsvindt. Ik knutsel een vriendschapsarmbandje: «I♡Books», voor iets creatievers was ik niet in de stemming. Bij een andere stand is het uiteindelijk gebeurd met me: ik koop vier paar sokken. Heb ik er spijt van? Nee. Maar ik moet hier weg voordat ik nog meer schade aanricht.
Daarna volgt een paneldiscussie over de leescrisis, georganiseerd door de Rotary Club Elementarbildung. De top 3 inzichten:
- Lezen is lezen, ongeacht het genre. De genres moeten niet tegen elkaar worden uitgespeeld, want leesplezier leidt tot leesvaardigheid.
- Als een hele klas hetzelfde boek moet lezen, is dat gedoemd te mislukken. Helder voorbeeld uit het panel: in het publiek zouden sommigen blij zijn met Kafka, maar evenveel (of meer) ook niet.
- Lezen is het enige medium waarbij je geen spijt hebt dat je het hebt gebruikt, in tegenstelling tot sociale media.
Direct daarna, gelukkig in dezelfde hal, leest Yael Inokai op het OFF-podium Zwitserland voor uit «Die Auster». Hiermee is ze genomineerd voor de Zwitserse boekenprijs.
Dan heb ik nog een missie: een pinguïn-pin van Penguin Random House bemachtigen. Ik heb hem gisteren al gezien en hij laat me niet meer met rust. Het logo gaat terug naar het begin van de Penguin-uitgeverij in de jaren 30: oprichter Allen Lane wilde goedkope maar kwalitatief hoogwaardige paperbacks op de markt brengen en zocht een naam die «waardig en frivool» overkwam. Een secretaresse stelde een pinguïn voor, in de Londense dierentuin ontstonden schetsen. Succes, ook voor mij: de pin is vanaf nu mijn metgezel.
Dag 3, of: De storm steekt op
Om 9 uur sta ik op de stoep, het is nog rustig. Veel vakbezoekers lopen rond met koffers. Zij hebben hun beursbezoek bijna achter de rug, een wijze beslissing, zoals uiterlijk zondag zal blijken. Maar ik blijf, want voor mijn eerste boekenbeurs wil ik alles meemaken.
In hal 5 stuit ik toevallig op een tv-interview met Sebastian Fitzek, die voor zijn 20-jarig jubileum een enorme stand heeft. Nog is de stand weinig bezocht, dat verandert in de loop van de dag: voor een handtekening sta je tussen anderhalf en drie uur in de rij.
Ongepland blijf ik hangen bij een flyer over Hera, een ruimtesonde van de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA. Alles wat met ruimtevaart te maken heeft, neem ik met beide handen aan. De vraag van de ESA: «Kunnen we een asteroïde afbuigen die op weg naar de aarde zou zijn?» Het antwoord lees je in een later artikel. Alleen dit: het was een lange weg voordat de vraag überhaupt in het veld beantwoord kon worden.
Mijn volgende afspraak is een paneldiscussie, «Found in Translation – of wat er in het origineel verloren gaat». De drie grootste inzichten:
- Letterlijk vertalen bestaat niet, soms moet je ver van het origineel afwijken.
- Verliezen zijn onvermijdelijk, soms zijn er echter ook verbeteringen. Vertalers zijn een extra redactieronde.
- Net zoals een auteur je moet bevallen, is dat ook zo bij vertalers. Niet elke vertaler bevalt elke lezer.
’s Middags volgen de lezingen: een live-podcast met Caroline Wahl en Mona Ameziane in de Buch Lounge en een korte lezing van Lukas Bärfuss uit «Königin der Nacht» op het OFF-podium Zwitserland, eveneens genomineerd voor de Zwitserse boekenprijs.
Opvallend: er zijn veel jonge mensen, vooral in de Festhalle, waar ze in de rij staan voor boeken van Romantasy en New Adult. Gisteren hoefde ik nergens in de rij te staan, nu staat er voor elke stand een rij. En als het vandaag al zo is, hoe zal het dan morgen zijn? Zaterdag is bekend als de dag met de meeste bezoekers.
Dag 4, of: De overprikkeling
De overprikkeling begint al in de metro. Op het centraal station stappen massa’s mensen in, ik negeer ze grotendeels. Bij het uitstappen bij de halte «Festhalle/Messe» hoor ik een meneer glimlachend zeggen: «Allemaal boekenwurmen!» Ik moet glimlachen. Ja, de vele mensen zijn misschien te veel, maar is het niet mooi dat er zoveel interesse is in de boekenwereld? En toch verlang ik een beetje naar de eerste twee beursdagen. Ik besef wat een voorrecht het was om er te zijn toen «alleen» het vakpubliek was toegelaten.
Mijn eerste stop is het kleine koffiemobieltje tussen hal 4 en 5, inmiddels bijna mijn vaste stand, en zoals gehoopt is er nog geen rij. Ik bestel een dubbele cappuccino (ja, zo ernstig is het) en installeer me in het perscentrum om mijn plan te bekijken en eerste teksten te schrijven. Mijn zenuwstelsel komt tot rust terwijl de cappuccino kickt, een goede combinatie.
Op de terugweg zie ik een enorme wachtrij: de boekenwurmen willen naar Lyxville, een klein stadje dat de Lyx-uitgeverij speciaal voor de lezers heeft opgebouwd. Wachttijd: twee uur. Genoeg tijd om een paar pagina’s in een boek te lezen.
’s Avonds ben ik bij het leesfeest Open Books. Frankfurt is deze dagen ook buiten het beursterrein in de ban van boeken. Lezingen, boekpresentaties en interviews vinden midden in de oude binnenstad plaats, met gratis toegang. Vandaag lezen de genomineerden voor de Zwitserse boekenprijs in het 500 jaar oude stadhuis. De prijsuitreiking voor de boekenprijs is op zondag 15 november, in het kader van de BuchBasel.
Dag 5, of: Het afscheid
De laatste beursdag is ontspannen. Hij begint weer met een dubbele cappuccino, voordat ik naar mijn favoriete podium ga, het literatuurpodium van ARD, ZDF en 3Sat. ’s Ochtends leest Sarah Elena Müller voor uit «Unwucht», eveneens genomineerd voor de Zwitserse boekenprijs. Daarna volgt een podcast-opname over «Het Heated Rivalry-effect: hoe maak je goede BookTok-verfilmingen?». ’s Middags neem ik moe afscheid, met 55.421 stappen in de benen, vier paar sokken, een boek, een vriendschapsarmbandje en een pin, en vol inspiratie van de Frankfurter Buchmesse.
Mijn conclusie, of: De vraag der vragen
Een bezoek aan de Frankfurter Buchmesse moet je willen: de beurs is een enorm apparaat dat 236.000 bezoekers trekt. Daar stokt je adem van, want voor je gevoel ontmoet je ze allemaal tegelijk. Wil je alleen maar nieuwe boeken kopen, dan is het bezoek naar mijn mening niet alleen daarvoor de moeite waard. De meeste boeken krijg je ook buiten de beurs. En of je meerdere uren voor Sebastian Fitzek, Lyxville of soortgelijke stands wilt wachten, is natuurlijk aan jou. Maar als je graag talks, interviews, lezingen en podcasts bezoekt en een kijkje achter de schermen van de boekenbranche wilt nemen, dan is dat een ander verhaal. Kies twee tot drie evenementen per dag uit en plan pauzes – en vooral geduld – in. Als privébezoeker zijn twee dagen genoeg, misschien zelfs één.
Heb je vragen over de Frankfurter Buchmesse? Of ben je geïnteresseerd in een specifiek onderwerp? Schrijf het me in de reacties.
Omslagfoto: Anna Sandner
Carmen Baumann
Senior Editor
Carmen.Baumann@digitecgalaxus.chGepassioneerde lezer en luide lacher. Een boek mag nooit ontbreken in mijn tas, en ja, altijd een fysiek exemplaar. Van Taylor Jenkins Reid tot Kristin Hannah, van biografieën tot sciencefiction en fantasy: als de wereld van boeken je interesseert, dan ben je hier aan het juiste adres.
Achtergrond
Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.
Alles tonenDeze artikelen kunnen je ook interesseren
Toon alle
Deze artikelen kunnen je ook interesseren
2 opmerkingen
later