Deze lampen waren ooit diner

Pia Seidel

12-3-2026

Vertaling: machinaal vertaald

Foto's: Pia Seidel

Van bord tot lamp: hoe Contramar en Davidpompa restjes omzetten in design.

Mexico Stad, Kunstweek - met één voet in de Designweek. In de showroom van Davidpompa in de wijk Roma Norte grijp je naar een lamp als een schelp op het strand - omdat hij mooi is en je hem wilt hebben zonder precies te weten waarom. Een gespikkeld patroon, glanzende metalen kappen, pootjes in gedempte roodtinten. Als je ernaar vraagt, ontdek je wat je eigenlijk in je handen houdt: Mosselschelpen. Van het restaurant om de hoek.

Het restaurant heet Contramar, een instituut van de Mexicaanse viskeuken. Meer dan 800 kilo schelpen - bijna een half jaar afval - werden vermalen, verwerkt tot een composiet met beton en natuurlijke bindmiddelen en in de armaturen van de tentoonstelling «Fragmentos de Mar» gegoten. De schelpfragmenten blijven zichtbaar en laten zien waar ze vandaan komen.

Het radicale gebaar van het vanzelfsprekende

Oprichter David Pompa, half Oostenrijks, half Mexicaans, en zijn team werken niet voor het eerst met Contramar. «Fragmentos de Mar» is de tweede iteratie van deze samenwerking.

Wat de ontwerpstudio hier doet is in principe niets nieuws. Eeuwenlang was het normaal om te werken met wat er in de buurt was. De boerin die botten verwerkte tot lijm. De kok die bouillon maakte van visresten. Het idee om materiaalkringlopen lokaal te sluiten is geen uitvinding van de 21e eeuw. Het is een terugkeer naar iets dat we in de loop der tijd simpelweg vergeten zijn.

In een wereld waar grondstoffen van overzee worden ingevlogen en duurzaamheid wordt gezien als een ingewikkeld certificeringsproces, lijkt het gebaar radicaal eenvoudig. Het materiaal komt van de naburige tafel. De drie mosselsoorten - blanca, reina en roja - komen uit Puerto Libertad, waar de vaste leveranciers van Contamar ze oogsten.

De ruimtelijke nabijheid is niet het decor, maar de kern. Pompa zegt zelf dat de directe toeleveringsketen het project bijzonder persoonlijk maakt. Duurzame schelpenwinning beperkt de toegang tot schelpen. Juist daarom zijn er maar zoveel van deze lampen als het aantal mosselen dat de afgelopen maanden is opgegeten. Niet meer, niet minder.

Een probleem dat niemand ziet

Schelpdierafval is geen klein probleem. Schelpen vergaan langzaam, ruiken onaangenaam naar vis en stapelen zich op in stortplaatsen. Toch bestaan ze grotendeels uit calciumcarbonaat - dezelfde stof waaruit kalksteen en marmer worden gevormd. Als materiaal is dit duidelijk. Maar Pompa legt het niet uit. Hij laat het zien.

De hele reis van het materiaal wordt gevisualiseerd in de showroom: gefossiliseerde kunstwerken tonen de schalen zoals ze op de tafels van Contramar liggen. Foto's aan de muur documenteren het verzamelen van de schelpen. De afgewerkte lampen hangen ertussen.

Wie dat wilde, had zelfs inspraak: Bezoekers kozen welk stuk uit de collectie als volgende in productie zou gaan. Een kleine maar belangrijke stap die laat zien dat dit geen afgerond manifest is, maar een open proces.

Geen compromis

Dit is het beslissende verschil met veel andere projecten die vertrouwen op lokale materiaalcycli: Het materiaal wordt de boodschap, het product wordt secundair. De collectie «Fragmentos de Mar» ziet eruit alsof mosselschelpen de eerste keuze waren - de mooiste, de meest logische. De matte rode tinten contrasteren met hoogglanzende metalen onderdelen - en niets lijkt in het gedrang te komen. En dit is precies het moment waarop de circulaire economie echt begint te werken: wanneer niemand het gevoel heeft een compromis te sluiten.

Objectie als hefboom

De nieuwe snoerloze tafellamp is hier een voorbeeld van. Verwisselbare LED's, een draaibare kap, elegantie zonder compromissen. De gasten in de showroom waren verbaasd: «Indrukwekkend wat je ermee kunt doen.» Of: «Dat wil ik ook.»

Duurzaamheid wordt vaak gecommuniceerd als een dubbel offer: Stijl opofferen, comfort opofferen. Wie zo redeneert, doet de menselijke natuur tekort. Pompa draait dit om: De lamp van mosselschelpen is mooi, niettemin niet mooi. Het verandert gedrag niet door aantrekkingskracht, maar door verlangen. «Stel je voor dat er mosselschelpen in zitten die bij Contramar zijn gegeten.» Opeens is het product een verhaal dat je wilt vertellen. Geen preek.

Schelpen als manifest

«Fragmentos de Mar» is een betoog dat de circulaire economie geen kwestie is van ideologie, maar van vakmanschap. Dat lokaal denken geen beperking is, maar een bron. En dat het soms revolutionair is om iets ouds weer serieus te nemen.

In de showroom in Roma Norte worden gebruikte okerkleurige kratten opgestapeld tot muren. Of ze vormen schilderijlijsten voor de fragmenten van schelpmateriaal in verschillende stadia van productie: ruw, bewerkt, afgewerkt. Een kleine archeologie van cycli. Je begrijpt hoe de lampen worden gemaakt. En je wilt ze toch - nee, juist daarom.

Pia Seidel

Senior Editor

Pia.Seidel@digitecgalaxus.ch

"Er zijn maar twee manieren om je leven te leiden: de ene is te doen alsof niets een wonder is, de andere is te doen alsof alles een wonder is. Ik geloof in het laatste."
- Albert Einstein

---

Achtergrond

Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.

Alles tonen

Deze artikelen kunnen je ook interesseren