Heilige poep! Lucky Luke wordt de messias, maar de satire blijft tam

Kim Muntinga

3-11-2026

Vertaling: machinaal vertaald

Foto's: Kim Muntinga

Uitgerekend Lucky Luke wordt het middelpunt van een religieuze sekte. Dat zorgt voor absurde situaties, geldzuchtige predikers en een paar goede lachsalvo's. Maar 'Heilige Lucky!' blijft ondanks geslaagde grappen en geweldige tekeningen te vaak braaf.

De aarde zou rond zijn? Wat een onzin! Een man die Lucky Luke tegenkomt, houdt dat voor een leugen van de regering. Die wil daarmee immers alleen maar meer belasting innen. Het absurde complotgeloof doet denken aan menig hedendaags debat. Ik moest er in ieder geval om lachen.

Dergelijke momenten behoren tot de sterke punten van «Heilige Lucky!». Auteur Jul neemt menselijke lichtgelovigheid op de korrel. Gevaarlijk wordt het wanneer anderen deze overtuigingen doelgericht voor hun eigen doeleinden misbruiken. In het 103e «Lucky Luke»-avontuur wordt dat een bedrijfsmodel.

Let op: deze recensie bevat spoilers.

Wanneer geloof een handel wordt

Lucky Luke redt in het kleine stadje Faith de predikant Reverend Watine van bandieten. Die ruikt zijn grote kans. Met Lucky Luke wil hij zijn droom van de rijkste kerk in Kansas verwezenlijken. De cowboy schiet immers sneller dan zijn schaduw, praat met zijn paard en vraagt voor zijn goede daden geen cent. Watine verklaart deze vaardigheden zonder meer tot wonderen en Lucky Luke tot heilige.

De cowboy is daar weinig enthousiast over. Hij probeert de vermeende wonderen te verklaren, maar zijn volgelingen willen daar niets van weten. In plaats daarvan ontstaat met het 'Lukisme' een nieuwe geloofsgemeenschap. De mensen vereren hem, kleden zich als hun idool en kopen vermeende relikwieën. Terwijl Lucky Luke wanhopig probeert de onzin op te helderen, rinkelen bij anderen de kassa's.

Bijzonder amusant vind ik dat Lucky Luke bij zijn eigen verering praktisch niets in te brengen heeft. Zijn volgelingen interpreteren zijn daden naar believen en leggen hem overtuigingen in de mond. Wat hun heilige werkelijk denkt of zegt, interesseert hen bitter weinig. Als het geloof maar klopt en de handel maar loopt.

De parallellen met het heden zijn geen toeval. In een interview met «Welt» trekken auteur Jul en tekenaar Achdé vergelijkingen met de persoonsverheerlijking rond Donald Trump. Ze spreken over hoe religie, macht en economische belangen samenkomen. Het gaat Jul daarbij minder om het geloof. Hij wil bekritiseren hoe lichtgelovigheid kan worden uitgebuit. Het absurde complotverhaal aan het begin laat zien hoe trefzeker dergelijke toespelingen hem kunnen lukken.

Deze aanpak vind ik spannend. Maar juist met het oog op de actuele maatschappelijke verwijzingen had ik meer scherpte gewenst. Jul bespot weliswaar geldzuchtige predikanten en hun volgelingen, maar krabt bij de mechanismen van religieuze manipulatie vaak slechts aan de oppervlakte. Ik was bijvoorbeeld benieuwd geweest hoe ver de gelovigen voor hun nieuwe heilige zouden gaan en welke macht de predikanten daardoor zouden kunnen winnen.

Veel ideeën, maar te weinig diepgang

Met Faith is de religieuze waanzin nog lang niet voorbij. Ook in Beliefs Junction en bij een inheemse stam wordt Lucky Luke als heilige vereerd. De omstandigheden verschillen, maar het patroon blijft vergelijkbaar: de cowboy doet iets goeds, zijn medemensen zien daarin een wonder en voor hij het weet heeft hij een nieuwe schare volgelingen aan zijn broek. Wat in het begin nog amusant is, slijt na verloop van tijd.

Daarbij had Jul genoeg stof om het verhaal afwisselender te maken. Naast het Lukisme kaart hij ook de verdrijving van inheemse mensen aan. Een gewetenloze zakenman probeert zich met behulp van met pokken besmette dekens hun landerijen toe te eigenen. Lucky Luke organiseert daarop een vaccinatiecampagne en wordt daarvoor eens te meer als wonderdoener vereerd.

Jammer alleen dat Jul zo weinig doet met dit serieuze onderwerp. De doelgerichte verspreiding van een ziekte en de uitbuiting van weerloze mensen bieden volop stof voor maatschappijkritiek. In plaats van deze aspecten te verdiepen, handelt hij ze voor mijn smaak te snel af.

Ook de nevenfiguren kunnen dat niet opvangen. Velen blijven beperkt tot hun rol als lichtgelovige volgelingen, geldzuchtige zakenlieden of excentrieke dorpsbewoners. Een pokerspeler bijvoorbeeld bespot religie aanvankelijk als saaie geldverspilling. Wanneer hij later wegens valsspelen opgehangen dreigt te worden, belooft hij zich aan te sluiten bij elke religie die hem redt. Prompt bevrijdt een zwerm sprinkhanen hem uit zijn benarde positie. Voortaan vereert hij Lucky Luke als heilige. De absurde bekering is zeker grappig, maar daarna verdwijnt het figuur weer uit het verhaal.

Het einde maakt het niet beter. Lucky Luke ontsnapt relatief moeiteloos aan zijn vereerders en belandt uiteindelijk bij een Amish-gemeenschap. Zijn opmerking over hoe prettig het is om mensen te ontmoeten voor wie religie niet zo belangrijk is, moet waarschijnlijk een laatste pointe zijn. Mij heeft het eerder verward. Het geloof speelt immers een centrale rol in het leven van de Amish. Misschien mikt de grap erop dat zij Lucky Luke niet eveneens tot heilige verklaren. Na de lange reis door de verschillende geloofsgemeenschappen had ik echter een sterkere afsluiting gewenst.

Voor een paar goede lachers is het toch voldoende

Ondanks alle kritiek heb ik met «Heilige Lucky!» mijn plezier gehad. Jul schiet met zijn absurde humor steeds weer in de roos. Vooral de heerlijk flauwe woordspelingen rond «Yolo» en «Boe» hebben me aan het lachen gemaakt. De grappen zijn zo idioot dat ze weer goed zijn. Ook de naïviteit van de dorpsbewoners zorgt regelmatig voor komische momenten. Niet elke grap is raak, maar saai wordt het zelden.

Een ander sterk punt zijn de tekeningen van Achdé. Ze verspreiden de vertrouwde charme van de Lucky Luke-strips. De expressieve mimiek, de gedetailleerde westerndecors en de visuele grappen passen prachtig bij het verhaal. Heerlijk absurd is bijvoorbeeld de scène waarin plotseling alle bewoners in de kleding van de cowboy rondlopen. Ook het contrast tussen de enthousiaste volgelingen en hun zichtbaar geërgerde heilige is tekenkundig geslaagd. Visueel heb ik op dit album niets aan te merken.

Lucky Luke en Jolly Jumper functioneren als duo eveneens als vanouds goed. Terwijl de cowboy zich steeds meer ergert aan zijn verering, blijft zijn viervoetige metgezel gevat als altijd. Uiteindelijk is het zelfs Jolly Jumper die zijn ruiter uit de brand helpt.

Conclusie

Een goed idee met de handrem erop

"Heilige Lucky!" is voor mij een degelijk Lucky Luke-album met een origineel basisidee, enkele heerlijk absurde grappen en uitstekende tekeningen. De satire op blind geloof, persoonsverheerlijking en religieuze commercie had echter een stuk scherper gemogen. Daarnaast zijn er herhalende plotpatronen, weinig uitgewerkte nevenpersonages en een zwakke afsluiting. Wie van Lucky Luke houdt, zal ook met dit avontuur zijn plezier hebben. Nieuwkomers kunnen er ook probleemloos aan beginnen. Binnen de reeks eindigt dit album voor mij echter in de middenmoot. Jul waagt zich aan interessante maatschappelijke thema's, maar voert zijn kritiek niet consequent door.

Pro

• origineel basisidee met actuele maatschappelijke verwijzingen
• heerlijk absurde grappen en geslaagde woordspelingen
• uitstekende tekeningen van Achdé

Contra

• te onschuldige religie- en maatschappijkritiek
• zich herhalende handeling en oppervlakkig behandelde bijzaken
• bleke bijfiguren en een weinig overtuigend einde

Strips + Manga

Lucky Luke 103

Duits, Hardcover, Achdé, Jul, Klaus Jöken

23

Kim Muntinga

Editor

Kim.Muntinga@galaxus.de

Mijn interesses zijn gevarieerd, ik geniet gewoon graag van het leven. Altijd op zoek naar nieuws over darten, gamen, films en series.

---

Review

Welke films, series, boeken, spellen of bordspellen zijn echt goed? Aanbevelingen uit eigen ervaring.

Alles tonen