«Ted Lasso» is terug – en verdomme, dat had ik nodig
Een nieuw team, oude vrienden en hetzelfde onwankelbare geloof in het goede in de mens: "Ted Lasso" vindt zichzelf niet opnieuw uit aan het begin van het vierde seizoen. Gelukkig maar.
Let op: Deze recensie van het vierde seizoen van «Ted Lasso» bespreekt details uit de eerste twee afleveringen en gebeurtenissen uit de vorige drie seizoenen. «Ted Lasso» is sinds 5 augustus wekelijks te zien op Apple TV+.
Het verhaal van hoe «Ted Lasso» tot stand kwam, klinkt zelf al als een van zijn afleveringen. Jason Sudeikis speelde het personage voor het eerst in 2013 in een reclamespot voor NBC Sports, als een grap over hoe weinig verstand een Amerikaanse college-footballcoach had van Engels voetbal. Een marketingsketch. Meer niet.
Zeven jaar later werd deze sketch een serie, die in augustus 2020 op Apple TV+ van start ging – midden in een pandemie, toen iedereen elkaar uitschold over de vraag of mondkapjes en vaccinaties nu nut hadden of dat je nalatig handelde door ze te weigeren. Nauwelijks een andere gebeurtenis in de recente geschiedenis heeft de wereld zo verdeeld, en deze verdeeldheid draagt ze tot op de dag van vandaag met zich mee.
En toen kwam deze man met snor en koekjesblik, die elke kamer binnenkwam alsof hij de gelukkigste mens ter wereld was, simpelweg omdat hij er mocht zijn. De timing was toeval. Het effect was dat niet.
«Be curious, not judgmental»
Er is een scène die voor mij tot op de dag van vandaag de hele serie in zich draagt. Ted speelt in het eerste seizoen een potje darts tegen Rupert, de ex-man van zijn baas Rebecca. Rupert is arrogant, neerbuigend en ervan overtuigd dat hij deze naïeve Amerikaan gemakkelijk zal verslaan. En Ted laat hem precies dat geloven. Totdat hij, vlak voor de laatste ronde, een citaat van Walt Whitman ten beste geeft, dat hij als tiener in een bar aan de muur zag hangen: «Wees nieuwsgierig, niet oordelend.»
Dan raakt hij, worp na worp, precies in de roos.
Wat deze scène zo slim maakt, is niet de twist. Het is de observatie erachter: Rupert had Ted vanaf de eerste seconde onderschat, omdat hij hem alleen had beoordeeld, maar zich nooit echt met hem had beziggehouden. Precies daarop rust de hele serie. Wie oordeelt voordat hij vraagt, mist bijna altijd het belangrijkste van een mens.
Dat is de eigenlijke superkracht van Ted, het personage: hij wint niet omdat hij de beste coach is – tactisch is hij aanvankelijk een ramp, dat geeft de serie zelf openlijk toe. Hij wint omdat hij de enige persoon in de kamer is die echt nog luistert, wanneer anderen allang klaar zijn met hun oordeel.
Dezelfde les, maar met andere middelen, geeft de knorrige Roy Kent in het tweede seizoen door. Wanneer de jonge Isaac in zijn eigen hoofd verdwaalt, neemt Roy hem mee naar zijn oude speelplaats, daar waar 's avonds de buurtkinderen voetballen. Geen coaching, geen tactiekbord – alleen een volwassene die een jongen weer laat zien hoe vreugde voelt. Voetbal, herinnert Roy hem, is in de kern een kinderspel. Zodra je dat vergeet, houd je op goed te zijn. En toch klinkt onder deze vreugde altijd ook iets anders mee: de angst voor falen, de wens om gezien te worden en de behoefte om erbij te horen.
«Football is life», zegt de energieke Dani Rojas passend.
Precies daarom werkt «Ted Lasso» ook voor mensen die geen hoekschop van een strafschop kunnen onderscheiden. De eigenlijke handeling vindt nooit plaats op het gras. Ze vindt plaats in de kleedkamer, aan de keukentafel, op het kantoor van Dr. Sharon, de teampsychologe, wanneer Ted voor het eerst toegeeft dat achter zijn constante glimlach een diepgeworteld trauma schuilt.
Dat is misschien wel de moedigste beslissing van de serie: ze laat haar eigen held instorten. Ted, de aardigste man ter wereld, die iedereen predikt open en kwetsbaar te zijn, kan dat zelf het minst. Zijn scheiding, zijn vader die zelfmoord pleegde en door wiens dood Ted zijn hele leven een razende woede in zich droeg, en zijn angst om precies dit patroon aan zijn zoon door te geven – dat alles breekt uiteindelijk door de façade van koekjes bakken en grappen maken heen.
«Ted Lasso» geneest dus niet door te doen alsof er geen pijn is. De serie geneest omdat ze laat zien dat je pijn met vriendelijkheid kunt benaderen, zonder het te bagatelliseren. Precies dat is wat mensen bedoelen als ze zeggen dat deze serie aanvoelt als therapie: je ziet plotseling hoe het is als iemand je zonder vooroordelen benadert, met respect luistert, zelfs als hij een heel andere mening heeft – en probeert de zaak vanuit een ander perspectief te bekijken, in plaats van het meteen te beoordelen. Iets wat de meesten van ons in het echte leven nauwelijks meer meemaken, laat staan zelf praktiseren.
Terug naar Kansas, terug naar Londen
Precies met deze Ted pakt seizoen 4 ons weer op – alleen dan op een geheel nieuwe plek. Drie jaar zijn verstreken sinds Ted Engeland heeft verlaten. Hij werkt inmiddels als assistent-manager in een supermarkt in Kansas City, het trainersbestaan allang aan de wilgen gehangen. Dan staan op een dag Rebecca, Keeley en Higgins voor zijn deur. Ze willen hem terug naar Richmond halen – dit keer niet voor de heren, maar als coach van het nieuw opgerichte vrouwenteam.
Ted aarzelt. Zijn zoon Henry en de toenadering tot zijn gescheiden vrouw Michelle waren de reden waarom hij überhaupt was teruggekeerd, en precies die reden wil hij niet opnieuw op het spel zetten. Het is juist zijn moeder die hem dan zachtjes eraan herinnert dat alleen een vervulde vader uiteindelijk ook de betere vader is. Ted neemt dit keer dus een andere beslissing dan de vorige keer: hij laat zijn familie niet achter toen hij voor zijn problemen wegliep. Michelle en Henry verhuizen dit keer met hem mee naar Londen.
Zo begint een nieuw hoofdstuk: de AFC Richmond, tweede divisie, geen noemenswaardig budget en niet eens een eigen kleedkamer. Een team dat nog moet samengroeien. Roy Kent traint inmiddels de heren, Coach Beard blijft aanvankelijk aan zijn zijde en moet eerst verwerken dat Ted überhaupt weer terug is. Vertrouwde gezichten dus, maar niet meer allemaal op dezelfde plek – een slimme soft reboot, die voldoende ankerpunten biedt voor terugkerende kijkers, zonder simpelweg het oude succes te kopiëren.
Curiouser and Curiouser
De grootste verandering draagt echter een naam: Alice Chilton, gespeeld door Tanya Reynolds, de voormalige assistent-coach van het vrouwenteam. Zij had de positie van hoofdcoach verdiend en wist dat ook. In plaats daarvan wordt Ted haar voor de neus gezet, zonder dat zij überhaupt voor de baan in aanmerking was genomen. Haar eerste instinct is om op te geven.
Het is veelzeggend dat de tweede aflevering de titel «Curiouser and Curiouser» draagt – een verwijzing naar «Alice in Wonderland», die tegelijkertijd precies het principe van de hele serie samenvat. Want precies in dit conflict blijkt hoe slim «Ted Lasso» zijn eigen thema's voortzet: Alice confronteert Rebecca met de ongemakkelijke vraag of zij überhaupt ooit een vrouw voor de hoofdpositie heeft overwogen. Rebecca moet toegeven: nee. En dat, hoewel zij zelf haar vermogen heeft geïnvesteerd om dit vrouwenteam überhaupt mogelijk te maken.
Is Rebecca nu een feministe – of bedriegt ze zichzelf als ze gelooft het vrouwenteam uit overtuiging te hebben opgericht, in plaats van alleen om feminisme op haar vlag te kunnen schrijven?
Dat is de kracht van deze aflevering. Ze houdt niet alleen Rebecca een spiegel voor, maar ook ons kijkers, die evenmin een seconde hebben getwijfeld dat Ted natuurlijk de baan krijgt. Waarom eigenlijk een man aan het hoofd van een vrouwenteam? Met welke kwalificaties, behalve vriendelijkheid en koekjes? «Ted Lasso» stelt deze vraag, zonder de belerende vinger op te steken. Niemand krijgt hier voorgeschreven wat de juiste positie is. Rebecca reflecteert, ik reflecteer met haar – en uiteindelijk blijft er geen moreel oordeel over, maar een vraag die je zelf verder moet doordenken.
Precies zo heeft deze serie polariserende onderwerpen altijd al behandeld: nieuwsgierig, niet oordelend.
Een aanloop die tijd kost
De nieuwe serie komt niet zonder wrijving op gang. De eerste minuten zijn uitgebreid gewijd aan Teds leven in Kansas, zijn tevredenheid aan de ene kant en zijn onvervuldheid aan de andere kant, voordat het eigenlijke avontuur überhaupt begint. Het tempo is gedempter, bijna terughoudend, vergeleken met de vaart waarmee eerdere seizoenen begonnen.
En ik betrap mezelf er in die eerste minuten op dat ik me verzet. Is dit nu niet een beetje te kitscherig? Een beetje te overdreven in zijn eigen optimisme? Het eigen cynisme meldt zich betrouwbaar, zodra de oude bekenden weer op het scherm verschijnen.
Maar dan raakt «Ted Lasso» in zijn beste momenten toch weer direct het emotionele centrum, graaft zich door precies dit cynisme heen en schuift het opzij. De grappen werken nog steeds. De warmte voelt niet geforceerd aan, maar verdiend. En uiterlijk vanaf de tweede aflevering is duidelijk: deze serie heeft haar vermogen om ons te genezen niet verloren. Ze heeft alleen wat meer tijd genomen om het weer op te bouwen.
Veelzeggend dat de serie me na al die tijd nog steeds nieuwe dingen leert:
«Football is life? No. Life is so much more than football!»
Ik schrijf over technologie alsof het cinema is – en over films alsof ze echt zijn. Tussen bits en blockbusters zoek ik naar de verhalen die gevoelens oproepen, niet alleen klikken. En ja – soms luister ik naar filmmuziek harder dan goed voor me is.
Dit is een subjectieve mening van de redactie. Het weerspiegelt niet noodzakelijkerwijs het standpunt van het bedrijf.
Alles tonen
