
Yoga tijdens de zwangerschap: do's, don'ts & voordelen
Kopstand, cobra, vuurademhaling? Het spreekt voor zich dat niet alle yoga-oefeningen aan te raden zijn tijdens de zwangerschap. Ik laat je zien waar je op moet letten en welke oefeningen je nu goed kunnen doen.
Zwangerschap is een tijd vol wonderen. Het is nauwelijks te bevatten wat het vrouwelijk lichaam in deze periode kan presteren en creëren. Tegelijkertijd is het een tijd vol zorgen en onzekerheden. Misschien vraag je je af of je alles wel goed doet. Of alles goed zal gaan. Wat je voor jezelf en je kind kunt doen. En ook wat je liever niet moet doen.
Om tijdens de zwangerschap mobiel te blijven, emoties in balans te houden en je lichaam voor te bereiden op de bevalling, wordt veel zwangere vrouwen yoga aangeraden. Dat geldt natuurlijk niet voor iedereen. Jij zit in je eigen lichaam en weet het beste wat voor jou goed voelt. Mocht je echter besluiten om aan zwangerschapsyoga te doen, dan heb ik een paar tips voor je:
Yoga: voordelen tijdens de zwangerschap
Veilig en correct beoefend, kan yoga een positief effect hebben op je spieren, gewrichten, organen en hormonen, en je welzijn tijdens de zwangerschap vergroten. Veel asana's (lichaamshoudingen) geven je meer mobiliteit in het heupgebied, wat het bevallingsproces kan ondersteunen en het herstel na de bevalling kan verbeteren. Ook bij spanningen en pijn in de onderrug werken veel houdingen meestal prettig. Ademhalingsoefeningen (pranayama) kalmeren je zenuwstelsel en verhogen je zuurstofopname – waardoor je je fitter en evenwichtiger voelt. Ook meditatie kan je helpen om je mentaal voor te bereiden op de bevalling.
Over het algemeen geldt: yoga kan zorgen voor een gezonde omgeving voor de zwangerschap en een harmonieuzere bevallingservaring.
Betekent dit dat je zorgeloos de hoofdstand en spagaat kunt oefenen tijdens de zwangerschap?
Helaas niet. De tijd voor een bevalling is geen tijd voor fysieke topprestaties – je lichaam levert hoe dan ook al een enorme prestatie. Kijk naar wat je kon doen zonder de kleine 'onderhuurder' in je buik en probeer die grens niet te overschrijden.
Dat geldt vooral bij het stretchen: je lichaam maakt nu het hormoon relaxine aan. Het maakt je gewrichten en spieren beweeglijker om het geboortekanaal voor te bereiden. Als je nu verder gaat in de rek dan voorheen, riskeer je blessures – en dat op de lange termijn.
Om de veiligheid voor jou en je baby te garanderen, wordt al vanaf het eerste trimester aangeraden om omgekeerde houdingen, houdingen waarbij het hart zich boven het hoofd bevindt, en draaihoudingen alleen nog voorzichtig te oefenen. Deze houdingen drukken de onderbuik samen, verminderen de bloedtoevoer en verlagen zo de zuurstoftoevoer naar de baarmoeder. Lichte twists bevrijden de wervelkolom en kunnen in het begin nog wel worden beoefend, maar tijdens de zwangerschap moet je vooral de schouders roteren en minder de buikspieren.
Uiterlijk vanaf het derde trimester zullen houdingen op de buik niet meer mogelijk zijn. Vanaf dan moeten ook draai- en omgekeerde houdingen (inclusief de neerwaartse hond) volledig worden vermeden. Let hierbij goed op je lichaam, overspan jezelf niet en leg de focus op ademhalingsoefeningen en meditatie.
6 yogahoudingen voor je zwangerschap
Trikonasana (de driehoek)
Zo werkt het:
Sta in een wijde spreidstand (beide voeten ongeveer een beenlengte uit elkaar) en draai één voet naar voren. Strek je nu met de voorste arm over het voorste been. Adem uit en leg de voorste hand op het been. Adem in en strek je met de andere arm omhoog. Beide schouders zijn «op elkaar gestapeld», de heupen zijn naar voren geopend, beide voeten drukken stevig in de grond (ook de buitenkant van de voet). Het centrum van je lichaam en je billen zijn actief. Als je nek goed en vrij aanvoelt, kun je je blik naar de bovenste hand richten.

Bron: Ronja Magdziak
Houd de houding aan elke kant drie tot vijf diepe ademhalingen vast.
Virabhadrasana (de krijger 2)
Zo werkt het:
Sta in een wijde spreidstand (beide voeten ongeveer een beenlengte uit elkaar) en draai één voet naar voren. Strek je armen naar rechts en links en kijk over de rug van je voorste hand. Adem uit en buig de voorste knie. Knie en hiel staan recht boven elkaar en de dij is in het beste geval parallel aan de grond. Let erop dat je knie niet naar binnen valt. Je heup is naar voren geopend, beide voeten drukken stevig in de grond (ook de buitenkant van de voet). Je romp en billen zijn actief.

Bron: Ronja Magdziak
Houd de houding aan elke kant drie tot vijf diepe ademhalingen vast.
Vrikshasana (de boom)
Zo werkt het:
Ga rechtop staan. Span je benen, billen, romp en bovenlichaam aan. Je schouders zijn naar achteren getrokken. Verplaats nu je gewicht naar één been en til het andere been op bij de volgende inademing. Druk je voet stevig tegen de binnenkant van je kuit of, als je lichaam het toelaat, tegen je dij. Breng je handen voor je hart samen of til ze recht langs je oren naast je hoofd. Als de houding uitdagend voor je is, kun je deze ook oefenen met één hand tegen de muur.

Bron: Ronja Magdziak
Houd de houding aan elke kant drie tot vijf diepe ademhalingen vast.
Marjariasana (de kat)
Zo werkt het:
Ga op handen en knieën zitten. De handen staan recht onder de schouders en de knieën onder de heupen. Bij de inademing kantel je je heupen naar achteren en kom je gecontroleerd wervel voor wervel in een holle rug. Je buik is actief om je onderrug te beschermen. Je blik gaat richting het plafond, je schouderbladen trekken naar elkaar toe. Bij de volgende uitademing laat je je hoofd zakken, trek je de schouderbladen uit elkaar, kom je wervel voor wervel in een bolle rug en kantel je de heupen naar voren.

Bron: Reshetnikov_art/Shutterstock
Herhaal deze beweging vijf tot tien keer.
Baddha Konasana (de vlinder)
Zo werkt het:
Breng zittend de voetzolen bij elkaar, dicht bij je stuitje. Je handen pakken de achterkant van je voeten of je enkels vast. Laat nu de zwaartekracht het werk doen: je knieën zakken vanzelf richting de grond. De heup is hier geopend, het bekken licht naar achteren gekanteld. Schouderbladen naar achteren en naar elkaar toe. Als je knieën ver van de grond af staan, leg dan kussens of blokken onder je knieën zodat je lies niet overstrekt wordt. Je kunt ook een halve vlinder oefenen door één been recht opzij te strekken.

Bron: Ronja Magdziak
Houd deze houding vijf tot tien diepe ademhalingen vast.
Viparita Karani (halve schouderstand)
Zo werkt het:
Naarmate de zwangerschap vordert, moet de halve schouderstand (of liggende vooroverbuiging) tegen een muur worden beoefend om de heupbuigers en buikspieren diep te ontspannen. Voor deze houding breng je je billen heel dicht bij een muur. Til je voeten op en strek je benen langzaam tegen de muur uit. Belangrijk is hier dat het bekken tijdens de zwangerschap op de grond blijft, zodat er bloed richting de baarmoeder blijft stromen.

Bron: Ronja Magdziak
Houd deze houding vijf tot tien diepe ademhalingen vast.
Ademhalingsoefeningen tijdens de zwangerschap
Nadi Shodana (wisselende neusgatademhaling)
Bij het oefenen van Nadi Shodana adem je door één neusgat in en door het andere weer uit, voordat je omgekeerd weer in- en uitademt. Gevorderden kunnen ook tussen de in- en uitademing de adem inhouden. Bijvoorbeeld: vijf seconden inademen, vijf seconden de adem inhouden en vijf seconden uitademen.

Bron: Ronja Magdziak
De diepe ademhalingen werken kalmerend en kunnen angsten verminderen. De concentratie op de ademhaling kan ook misselijkheid verlichten.
Bhramari (bijen-zoemen)
De Bhramari-ademhaling werkt kalmerend en lost negatieve gevoelens op. Bij de bevalling helpt deze techniek om de ademhaling tijdens de weeën te controleren. Je beoefent deze door bij het uitademen je keel licht aan te spannen, zodat er een geluid ontstaat als het gezoem van een bij.
Beide technieken heb ik in dit artikel nader beschreven:
Naast deze kalmerende en verfrissende ademhalingsoefeningen moeten intensieve technieken zoals Kapalbhati (vuurademhaling) of Bhastrika (balgademhaling) tijdens de zwangerschap niet worden beoefend.
Deze ademhalingsoefeningen kalmeren en verfrissen. Intensieve technieken zoals Kapalbhati (vuurademhaling) of Bhastrika (balgademhaling) moet je daarentegen tijdens de zwangerschap niet beoefenen.
Na de zwangerschap – wanneer mag je weer beginnen?
Geen haast! In de eerste weken na de zwangerschap is het erg belangrijk om je lichaam te ontzien. Je kunt je buik zachtjes masseren, maar pas vanaf de tweede week moeten asana's zoals lichte vooroverbuigingen (bijv. de halve schouderstand) worden geoefend. Als het voor jou goed voelt, kun je vanaf de derde week lichte twists proberen om de wervelkolom te ontlasten en de buikspieren te stimuleren. Gaandeweg kunnen lichte heupopeningen zoals de halve vlinder je goed doen. Geef je lichaam absoluut genoeg tijd om te herstellen. Intensieve houdingen moet je pas vanaf de zesde week en na overleg met een arts weer proberen. En – zo eerlijk moeten we zijn – veel tijd om asana's te oefenen zal er niet zijn. Gelukkig is yoga meer dan alleen lichaamshoudingen: als je nu oefent in mindfulness, mededogen en gelijkmoedigheid, beoefen je meer yoga dan ooit op de mat mogelijk zou zijn.
Wees lief voor jezelf!
Freelance tekstschrijver, bioloog en yogalerares. Gefascineerd door de natuur, lichaam en geest, ben ik een grote fan van frisse lucht en beweging en schrijf ik graag over alles wat goed voor ons is!
Praktische oplossingen voor alledaagse vragen over technologie, huishoudelijke trucjes en nog veel meer.
Alles tonen











