"Ebenezer": Johnny Depp, je blijft me verbazen

Luca Fontana

12-11-2026

Vertaling: machinaal vertaald

Nog een verfilming van Dickens' kerstverhaal? Uitgerekend met Johnny Depp? Ik was sceptisch. Maar 'Ebenezer' is duisterder, griezeliger en vooral ontroerender dan ik ooit had verwacht.

Geen zorgen: deze filmrecensie is spoilervrij. Ik verklap je niet meer dan wat al bekend is en in de trailers te zien is. «Ebenezer» draait vanaf 12 november in de bioscoop.

Johnny Depp is een vreemde verschijning. Buiten het witte doek komt hij in interviews vaak verrassend terughoudend over. Bijna verlegen. Soms zelfs een beetje verloren. Maar zodra hij voor een camera staat, lijkt hij zich met voorliefde te transformeren in de meest excentrieke figuren die Hollywood te bieden heeft. Jack Sparrow. Edward Scissorhands. Willy Wonka. Of de Mad Hatter.

Hoe vreemder het personage, hoe beter. Tenminste, dat lijkt al decennia Depps favoriete recept te zijn. Precies daarom was ik bij «Ebenezer» aanvankelijk sceptisch. Want de marketing leek zich vooral op één ding te verlaten: Johnny Depp draagt weer een gek kostuum, zit onder een dikke laag make-up en doet allerlei vreemde dingen. Hoera, hij is terug!

Juist na de jarenlange media-aandacht rond zijn rechtszaak met Amber Heard en de daaropvolgende stilte rond zijn Hollywood-carrière, leek dat bijna de eigenlijke verkoopstrategie van de film. Alleen: wat is er met de film zelf? Gelooft men zo weinig in het verhaal dat alleen Depps naam het publiek naar de bioscoop moet lokken?

Niets is minder waar, zo blijkt.

Hier gaat «Ebenezer» over

Londen, begin 19e eeuw. Ebenezer Scrooge (Johnny Depp) is een oude, verbitterde zakenman wiens hart allang zo koud is geworden als de winterse straten van zijn geboortestad. Naastenliefde? Verspilling. Mededogen? Overbodig. Kerstmis, het feest van de liefde? Humbug! Zelfs zijn goedmoedige werknemer Bob Cratchit (Rupert Grint) krijgt Scrooges mensenschuwheid dagelijks te voelen.

Maar in de kerstnacht krijgt de oude vrek onverwacht bezoek. Eerst verschijnt de geest van zijn overleden zakenpartner Jacob Marley (Ian McKellen), die voor zijn vroegere hebzucht tot eeuwige kwellingen is veroordeeld. Hij waarschuwt Scrooge voor een soortgelijk lot. Drie andere geesten zullen hem bezoeken en hem de kerst van zijn verleden, heden en toekomst laten zien.

Het is Scrooges laatste kans om te veranderen.

Een verhaal waar niemand meer op zit te wachten?

Laten we eerlijk zijn: heeft iemand op de volgende verfilming van Charles Dickens' «A Christmas Carol» gewacht? Waarschijnlijk niet. Het in 1843 gepubliceerde verhaal is al zo vaak bewerkt, opnieuw geïnterpreteerd en geparodieerd dat waarschijnlijk zelfs Dickens er op een gegeven moment genoeg van zou hebben. Van de Muppets tot Disney en de computergeanimeerde versie van Robert Zemeckis met Jim Carrey: Scrooges loutering hoort allang tot het vaste inventaris van de kersttijd.

We kennen de geesten. We kennen de lessen. En we weten hoe het verhaal afloopt. Waarom dan nog een keer?

Misschien omdat de boodschap vandaag nauwelijks minder actueel is dan bijna 200 jaar geleden. In een wereld waarin hebzucht, afgunst en onverschilligheid vaak meer ruimte lijken in te nemen dan mededogen en naastenliefde, is het best goed om er weer eens aan herinnerd te worden wat menselijkheid eigenlijk betekent.

Maar dat alleen zou geen nieuwe verfilming rechtvaardigen. Doorslaggevend is hoe het verhaal wordt verteld. En precies hier onderscheidt «Ebenezer» zich voor mij duidelijk van zijn voorgangers.

De mens achter het monster

Terwijl andere bewerkingen het bezoek van de drie kerstgeesten graag tot een groot bovennatuurlijk spektakel maken, is regisseur Ti West meer geïnteresseerd in de mens die deze reis doormaakt.

Natuurlijk zijn er ook hier uitgebreide geestverschijningen. Maar ze staan nooit in het middelpunt. In plaats daarvan neemt West opmerkelijk veel tijd om Scrooge te confronteren met de consequenties van zijn beslissingen. Niet alleen met wat hij heeft gedaan. Maar met wat hij daardoor heeft verloren. En wat hij andere mensen blijft aandoen.

Johnny Depp speelt dit geleidelijke inzicht opmerkelijk overtuigend. Achter de weerzinwekkende façade van zijn Scrooge komt langzaam iets naar voren dat je aanvankelijk nauwelijks voor mogelijk had gehouden: een laatste sprankje menselijkheid.

Vooral de herinneringen aan zijn vroegere grote liefde raakten me onverwacht hard. Hoewel ik deze scènes uit andere verfilmingen allang ken en precies weet waar ze toe leiden, zat ik plotseling met vochtige ogen in de bioscoop. West slaagt erin om een allang vertrouwd verhaal een diepgang te geven die ik niet had verwacht.

Hetzelfde overkwam me bij Bob Cratchit en diens ernstig zieke zoon Tiny Tim. Rupert Grint heeft relatief weinig schermtijd, maar slaagt erin zijn Bob van zoveel hartelijkheid en stille uitputting te voorzien dat je het gewicht van zijn zorgen letterlijk aan hem ziet. Hij is een door en door fatsoenlijk mens die ondanks alles probeert een goede vader voor zijn gezin te zijn. Des te pijnlijker wordt het voor Scrooge om langzaam te beseffen hoeveel leed zijn eigen onverschilligheid veroorzaakt.

Niet minder onder de indruk was ik van Sam Claflin als Scrooges neef Fred. Een personage dat me in andere verfilmingen eerlijk gezegd nauwelijks is bijgebleven. Hier daarentegen wel. Fred is een van de weinige mensen die hun verbitterde oom nog niet hebben opgegeven. Jaar na jaar nodigt hij hem uit voor Kerstmis, hoewel hij precies weet welk antwoord hem te wachten staat. Gewoon omdat hij wil geloven dat er ergens onder al die verbittering nog een goed mens schuilt.

Hoeveel hart er in dit tot nu toe nogal onopvallende personage zit, blijkt vooral tegen het einde van de film. Zonder te veel te verklappen: een van de meest ontroerende scènes is juist van hem. En het laat prachtig zien waarom West zoveel tijd voor zijn personages neemt. Want Scrooges verandering betekent niet alleen dat een slecht mens plotseling goed wordt. Het betekent ook dat mensen die allang zijn gestopt met hopen op zijn genegenheid, misschien toch nog krijgen waar ze zo lang naar hebben verlangd.

Zelfs de bekende ontknoping laat West niet zomaar voorbijrazen. Waar andere versies Scrooges loutering in een paar vrolijke slotminuten afhandelen, neemt «Ebenezer» nogmaals de tijd om te laten zien wat zijn verandering betekent voor de mensen om hem heen. Dat heeft me meer geraakt dan ik zou willen toegeven.

Een kerstverhaal met horror-kwaliteiten

Dat achter «Ebenezer» nota bene Ti West zit, die graag met A24 samenwerkt en bekend werd met horrorfilms als «X» of «Pearl», is duidelijk aan de film te merken.

Zijn Londen is prachtig aangekleed, maar allesbehalve uitnodigend. Donkere steegjes, beklemmende binnenruimtes, prachtige kostuums en een bijna tastbare sfeer van kou en verval maken de stad tot een plek waar je liever niet na zonsondergang wilt verdwalen.

Maar vooral zijn de geesten daadwerkelijk griezelig.

Andrea Riseborough bijvoorbeeld vertolkt de geest van de afgelopen kerst met een dusdanig verontrustende, bijna popachtige lichaamstaal dat ik me op sommige momenten herinnerd voelde aan de animatronic-figuren van oude spookhuizen. Haar bewegingen lijken kunstmatig, haar verschijning spookachtig. Juist omdat er een echt mens achter zit, heeft dat iets enorm ongemakkelijks.

Ook verder strooit West steeds weer echte horrorelementen in, die de duistere thema's van Dickens' verhaal extra gewicht geven: dood, schuld, verlies en de angst voor een verspild leven. Daarom een waarschuwing aan ouders: laat je niet misleiden door de trailers. «Ebenezer» is geen vrolijke kerstfilm voor het hele gezin. Zelfs Zemeckis' toch al griezelige Disney-versie lijkt ertegenover op sommige momenten bijna onschuldig.

Maar – precies dat bevalt me. West maakt van Dickens' kerstklassieker een beklemmend serieuze karakterstudie, waarin Scrooge zich meedogenloos moet verhouden tot zijn verleden en de consequenties van zijn beslissingen. Dat geeft zijn verandering een gewicht dat ik in andere verfilmingen vaak heb gemist. En het maakt «Ebenezer» tot een heel andere film dan de soms bijna kluchtige trailers ons willen doen geloven.

Luca Fontana

Senior Editor

Luca.Fontana@digitecgalaxus.ch

Ik schrijf over technologie alsof het cinema is – en over films alsof ze echt zijn. Tussen bits en blockbusters zoek ik naar de verhalen die gevoelens oproepen, niet alleen klikken. En ja – soms luister ik naar filmmuziek harder dan goed voor me is.

---

Review

Welke films, series, boeken, spellen of bordspellen zijn echt goed? Aanbevelingen uit eigen ervaring.

Alles tonen