Internationale computerspelcollectie voorlopig mislukt
De Internationale Computerspelcollectie moest meer dan 60.000 games permanent bewaren. Nu eindigt het project voorlopig, omdat de financiering afloopt. Dat komt op een ongelukkig moment: fysieke spellen verdwijnen langzaam uit het dagelijks leven.
Computerspellen verdwijnen sneller dan velen beseffen. Soms is een uitgeschakelde server voldoende. Soms een verdwenen downloadwinkel. Of de juiste hardware ontbreekt, een oude kopieerbeveiligingsdriver of een besturingssysteem dat bijna niemand meer gebruikt.
De Internationale Computerspelencollectie, kortweg ICS, zou dit probleem in ieder geval in Duitsland moeten opvangen. Het zou meer dan 60.000 videogames moeten registreren, bewaren en op lange termijn toegankelijk moeten maken. Nu staat het project op het punt te mislukken.
De betrokken instellingen zetten de collectie onder de huidige voorwaarden niet voort. De reden is het ontbreken van vervolgfinanciering. De overheidsfinanciering liep eind april 2026 af, een duurzame oplossing kwam daarna niet tot stand.
Een archief uit meerdere collecties
De ICS bundelde collecties van verschillende partners: de Stichting Digitale Spelcultuur, het Computerspielemuseum Berlijn, de Unterhaltungssoftware Selbstkontrolle, het DIGAREC-centrum van de Universiteit Potsdam en de branchevereniging Game. Het project werd georganiseerd door de Stichting Digitale Spelcultuur.
Al in 2019 ging een centrale database met ongeveer 40.000 datasets online. Later zouden de collecties op één plek worden samengebracht. Van deze tweede fase komt voorlopig niets.
De spellen zijn daardoor niet automatisch verloren. Ze blijven bij de betrokken instellingen. Zonder gemeenschappelijke structuur zijn ze echter moeilijker te ontsluiten, te onderhouden en toegankelijk te maken. De term "verloren" is daarom slechts gedeeltelijk van toepassing. Niet de complete collectie is verdwenen, maar het perspectief op een duurzaam bruikbaar, publiek gedragen archief.
Waarom games bijzonder moeilijk te bewaren zijn
In de opbouw van de ICS vloeide volgens berichten ongeveer 1,5 miljoen euro. Het geld financierde echter geen permanente exploitatie. Na het einde van de financiering had de collectie een langetermijnoplossing nodig. Precies daarin faalde het.
Voor de spelcultuur is dit een keerpunt. Games verouderen anders dan boeken of films. Een spel kan al na enkele jaren ontoegankelijk worden, als servers worden uitgeschakeld, platforms worden gesloten of activeringssystemen niet meer worden ondersteund.
Bij oude pc-spellen is de gegevensdrager vaak niet voldoende. Ze hebben mogelijk een bepaalde Windows-versie, een geluidskaart of een kopieerbeveiligingsdriver nodig. Consolespellen zijn afhankelijk van functionerende hardware. Online spellen hebben servers nodig. Mobiele games verdwijnen vaak volledig uit app-stores.
Een archief moet daarom meer beveiligen dan bestanden. Het moet versies documenteren, technische omgevingen behouden, rechten ophelderen en spellen later weer uitvoerbaar maken.
De timing is ongunstig
Het einde komt op een moment dat fysieke spellen sowieso aan belang verliezen. Verkopen verschuiven naar digitale winkels. Abonnementsdiensten en cloud-aanbiedingen maken games beschikbaar, zolang licentieovereenkomsten lopen. Tegelijkertijd bezitten spelers steeds minder vaak een volledige, duurzaam bruikbare versie in de kast.
Bij Sony wordt deze verandering bijzonder zichtbaar. Vanaf januari 2028 zullen nieuwe spellen alleen nog digitaal verschijnen. Waarom dit niet alleen een probleem is voor verzamelaars, heeft collega Rainer in zijn opiniestuk over de digitale dwang uitgelegd.
Ook abonnementsdiensten verschuiven de kijk op spellen. Je koopt niet langer per se een enkel spel, maar betaalt voor tijdelijke toegang tot een catalogus die verandert. Dat kan soms handig zijn. Voor het behoud is het echter problematisch. Als een spel alleen nog via een winkel of een abonnement bestaat, hangt de toekomst ervan af van licenties, accounts, servers en platformexploitanten.
Hoe kwetsbaar digitaal bezit kan zijn, blijkt niet alleen bij games. Sony verwijdert momenteel honderden gekochte films uit Britse Playstation-bibliotheken. Zwitserland is niet getroffen, maar de zaak toont aan hoe sterk digitale aankopen gebonden blijven aan platforms en licentieovereenkomsten.
Zelfs fysieke gegevensdragers lossen het probleem niet volledig op. Cd's, dvd's en Blu-rays kunnen verouderen, beschadigd raken of onleesbaar worden. Bij bepaalde Warner-dvd's uit de jaren 2006 tot 2008 is dat al gebeurd: Warner Bros. bevestigde daar gevallen van "Disc Rot".
Cultuurgoed zonder stabiele infrastructuur
Games gelden al lang als cultuurgoed. Ze bepalen popcultuur, technologie, design, muziek en vertelvormen. Bij de archivering ontbreekt hen echter vaak de vanzelfsprekendheid die boeken of films bezitten.
Het is nog onduidelijk hoe het verder gaat met de database en de geregistreerde collecties. Eén ding is duidelijk: zonder centrale structuur verliest de ICS zijn belangrijkste doel. Het moest niet alleen verzamelen, maar ook collecties bundelen, ontsluiten en op lange termijn bruikbaar maken.
Dit is geen spectaculaire ondergang van de ene op de andere dag. Het is een stil verlies van infrastructuur. Precies dat maakt het gevaarlijk. Als archieven verdwijnen, merk je vaak pas jaren later wat er ontbreekt.
Mijn interesses zijn gevarieerd, ik geniet gewoon graag van het leven. Altijd op zoek naar nieuws over darten, gamen, films en series.
Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.
Alles tonen